1-тӥ толшоре

Википедиысь материал

1 толшор — Григориан дырпусъя — арлэн 1-тӥ нуналыз. Ар пумозь 364 нунал кылемын (касьян аре 365 нунал).
☀️ Ижкарын Шунды 9 час 0 минутэ ӝужа, пуксе 15 час 53 минутэ. Югыт нуналлэн кыстӥськемез 🕒 6 час 52 минут.
🌔 Йылӥсь Толэзь (будэмез 12.08 нунал).

Вн Пкс Вирн Па УдмА Кӧсн Ан
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  
2026-тӥ ар
Толшор | Тулыспал | Южтолэзь | Оштолэзь | Куартолэзь | Инвожо | Пӧсьтолэзь | Гудырикошкон | Куарусён | Коньывуон | Шуркынмон | Толсур

Нунал тодметъёс

  • Вонифатийлэн нуналыз. Арлэн нырысь нуналаз урамын нырысь воргоронэн пумиськон — узырлыклы, нылкышноен — семья йылонлы. Та нуналэ, пе, гуртысь номыре но куштыны уг яра. Куштэм арбериен ӵош коркась шудбурдэ келялод, шуо.
  • Туннэ куазь тӧло луиз ке — пушмульы удалтоз.
  • Та уй кизилиё ке — кӧжы, губи но емыш удалтоз.
  • Туннэ лымыяз ке — тулыс тудвуо, нош гужем зоро луоз.

Нимнуналзэс пусъё

  • Аглаида, Арис, Вонифатий, Григорий, Илья, Евтихий|Олтуфий, Полиевкт, Пров, Сусанна, Тимофей, Трифон, Фессалоника.

Праздникъёс но буре ваён нуналъёс

  • Выль ар яке Толсур.
  • Тупаса улонлэн дунне нуналыз (Тупаса улон сярысь вӧсяськон нунал).
  • Мер ваньбурлэн нуналыз.

Йӧскалык праздникъёс

Луэм учыръёс

Удмуртиын

  • 1922 — Глазкарын метеорологической станция усьтэмын.
  • 1932 — Вотской АО Удмурт АО шуыса нимамын.
  • 1932 — ВЦИК-лэн Президиумезлэн пуктэмезъя Кияса но Каракулино ёросъёс Сарапул ёросэ пыртэмын. Озьы, Сарапул ёрос огазеяз туала Удмуртилэсь лымшор но шундыӝужанпал люкетъёссэ.
  • 1934 — Удмурт Элькунын Дышетӥсьёслэсь тодон-валанзэс будэтонъя но паськытатонъя институт усьтэмын.
  • 1937 — Можга ёросын «Льносембаза» кылдытэмын.
  • 1938 — Глазкарын мер юрттэт сётонъя кар ёзэт кылдытэмын.
  • 1941 — Глазкарын вузкаронъя но кооперация школа усьтэмын.
  • 1960 — Воткаын, Можгаын но Сарапулын школа-интернатъёс усьтэмын.
  • 1968 — Удмурт Элькунын выльысь радъямын пионеръёслы «Дась лу!» газетэз поттон.
  • 1971 — Ижкарын А. С. Пушкин но Л. Н. Толстой нимо кык выль лыдӟиськонниос усьтэмын.
  • 1986 — Сарапул карын ӝог эм юрттэт сётон станци ужаны кутскиз.
  • 1991 — Дэбес черкогуртын Сибирь трактлэн историезлы сӥзем музей усьтӥськиз.
  • 1993 — Удмуртиысь Федерал почта герӟетъя кивалтонни кылдытэмын.
  • 1997 — Глазкарысь «Красное знамя» кар газетлэн «Калина красная» приложениезлэн нырысь номерез поттэмын.

Россиын

  • 1700 — Россиын Выль арез нырысьсэ толалтэ пумитазы.
  • 1810 — Россиын Кун кенеш кылдытэмын.
  • 1924 — «Красная звезда» газетлэн нырысь номерез потӥз.
  • 1944 — СССР-лэн гимнэз нырысьсэ кырӟамын Александр Александровлэн крезьгурезъя.
  • 1998 — Россиын коньдон реформа (1998) ортчытэмын.

Дуннеын

Вордӥськизы

Удмуртиысь тодмо муртъёс
Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
  • 1823 — Шандор Петёфи, венгер кылбурчи.
  • 1854 — Джеймс Джордж Фрэзер, Великобританиысь тодосчи.
  • 1863 — Пьер де Кубертен, барон, туала олимпи движениез инъясь.
  • 1893 — Иван Панфилов, генерал-майор, Совето Союзлэн Героез.
  • 1909 — Степан Бандера, Украин националистъёслэн организацизылэн тӧроез.
  • 1914 — Фарид Яруллин, бигер композитор.
  • 1919 — Джером Дэвид Сэлинджер, Америкаысь гожъясьчи.
  • 1948 — Павел Грачёв, армилэн генералэз, Россиысь утиськонъя министр 1992—1996 аръёсын, Совето Союзлэн Героез.
  • 1956 — Кристин Лагард, Калыккуспо валютной фондлэн директорез.
  • 1961 — Сергей Глазьев, Россиысь политик.

Кулӥзы

Удмуртиысь тодмо муртъёс
Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
  • 1573 — Малюта Скуратов, ӟуч боярин, Иван Грозныйлэн гажано опричникез.
  • 1748 — Иоганн Бернулли, Швейцариысь математик но механик.
  • 1862 — Михаил Остроградский, Россиысь украин математик но механик.
  • 1894 — Генрих Герц, Германиысь физик.
Арлэн нуналъёсыз
Толшор 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Тулыспал 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29
Южтолэзь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Оштолэзь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Куартолэзь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Инвожо 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Пӧсьтолэзь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Гудырикошкон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Куарусён 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Коньывуон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Шуркынмон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Толсур 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31