29-тӥ шуркынмон — Григориан дырпусъя — арлэн 333-тӥ нуналыз (касьян аре — 334-тӥез). Ар пумозь 32 нунал кылемын.
☀️ Ижкарын Шунды 8 час 46 минутэ ӝужа, пуксе 16 час 7 минутэ. Югыт нуналлэн кыстӥськемез 🕒 7 час 20 минут.
🌖 Синӥсь Толэзь (будэмез 19.24 нунал).
Нунал тодметъёс
- Матвейлэн нуналыз (ӟуч: Матвеев день). Та нуналэ ӵемысь куазь шунытске, соин ик Матвей нуналэ Тол нюла, музъем пӧсектэ, шуэ калык, шуркынмонлы оскыса, мамык тулупен вуэм уга[1].
- Та нуналъёсы куазь тӧло ке ― Тол Миколаозь тӧласькыса улоз.
- Пилемъёс улэтӥ лобо ке ― кезьытскоз.
Нимнуналзэс пусъё
- Cepгeй, Виктop, Миxaил, Дмитpий, Ивaн, Вacилий
Праздникъёс но буре ваён нуналъёс
- ООН
ООН — Палестин калыкен огъя луонлэн дунневыл нуналыз.
— Басьяськонлэсь куштӥськонлы сӥзем дунневыл нунал.
Йӧскалык праздникъёс
- Татарстан
Татарстан — Бухгалтерлэн нуналыз.
- Албания
Албания — Албаниез мозмытон нунал.
Тумошо праздникъёс
- Шудо муртлэн нуналыз.
- Ё буквалэн нуналыз.
- Мостодень — Выжъёслэн нуналзы.
- Ягуарлэн калыккуспо нуналыз.
Луэм учыръёс
Удмуртиын
- 1989 — Удмурт АССР-ысь Дэбес ёросысь Калык депутатъёслэн кенешысьтызы быдэсъясь комитет «Дэбес черкогуртын музей комплекс кылдытон сярысь» 38-256 номеро пуктэт юнматӥз. 2 ар ортчыса, Дэбесысь Сибирь трактлэн историезлы сӥзем ёрос музей усьтэмын вал. Экспозициосыз Сибирь тракт, солэн Росси Федерацилэн улоназ инты басьтэмез, V—X дауре Дэбес ёросын улэм удмуртъёслэн выжыоссы, черкогуртлэн XVII даур шорысь—XX даур кутсконысь историез сярысь верало. Музейлэн валтӥсь фондаз 3500-лэсь ятыр экспонатъёс адӟытэмын.
Россиын но дуннеын
- 1284 — Бовеын лэсьтӥськись готической собор куашказ.
- 1783 — Россиысь академилэн заседаниез дыръя княгиня Дашкова алфавитэ «ё» букваез ватсаны ӵектӥз.
- 1830 — Польшаын национально-освободительной ӝутӥсьскон кутскиз.
- 1890 — Япониысь парламент нырысетӥ кенешоназ люкаськиз.
- 1899 — Барселона футбольной клуб кылдытэмын.
- 1929 — авиатор Ричард Бэрд историысь нырысетӥез Лымшор полюс вадьсытӥ лобӟиз.
- 1932 — урдӥськонтэм вылысь совето-француз пакт гожтэмын.
- 1946 — Бельгия ЮНЕСКО-лэн ёзчиез луиз.
- 1947 — ООН-лэн Генеральной Ассамблеяез Палестинаез еврей но араб кунъёслы люкон планэз юнматӥз.
- 1956 — Приморье шаерысь Ворошилов карлэн нимыз Уссурийсклы воштэмын.
- 1972 — вузпӧре потӥз нырысетӥ видеошудонъёс пӧлысь одӥгез — Pong.
Вордӥськизы
- Удмуртиысь тодмо муртъёс
- 1957 — Валерий Богатырёв, Ижысь экономист, Удмуртиысь экономикая министр (2003—2010) но коньдон ужпумъя министр (2010—2014).
- Россиысь но дуннеысь тодмо мсуртъёс
Зоя Космодемьянская, совето партизан
Кулӥзы
- Удмуртиысь тодмо муртъёс
- Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1861 — Николай Добролюбов, ӟуч литературадунъясь.
- 1875 — Иван Куратов, кылбурчи, коми литературалэн инъясез.
- 1941 — Зоя Космодемьянская, совето партизан.
- 2001 — Виктор Астафьев, ӟуч гожъяськись.
- 2010 — Белла Ахмадулина, СССР-ысь но Россиысь кылбурчи, гожъяськись.
Валэктонъёс