22-тӥ шуркынмон — Григориан дырпусъя — арлэн 326-тӥ нуналыз (касьян аре — 327-тӥез). Ар пумозь 39 нунал кылемын.
☀️ Ижкарын Шунды 8 час 35 минутэ ӝужа, пуксе 16 час 18 минутэ. Югыт нуналлэн кыстӥськемез 🕒 7 час 43 минут.
🌔 Йылӥсь Толэзь (будэмез 12.24 нунал).
Нунал тодметъёс
- Тол Матронлэн нуналыз (ӟуч: Матрёна Зимняя). Удмурт калык та нуналэз Куала ӵогон нунал яке Инву утчан нунал шуыса нима. Сильтӧл но Гудыри Мумы сюан шудо, шуо[1]. Та нуналысен тол дӥсь дӥсяло вылэм. Матронысен тол пыдъяське, корт гурезьёс сьӧрысь кезьытъёс вуо, шуо вал вашкала дыръя[2].
- Туннэ пелляське ке ― куартолэзе кезьыт, зоро луоз.
Нимнуналзэс пусъё
- Константин, Дмитрий, Алексей, Илья, Тимофей, Виктор, Иосиф, Антон, Иван, Порфирий
Ильи Репинлэн «Пётр Столыпин» картинаез. (1910)
Праздникъёс но буре ваён нуналъёс
- Пиослэн калыккуспо нуналзы.
- Кыллюкамъёслэн но энциклопедиослэн нуналзы. Лексикографлэн нуналыз.
Йӧскалык праздникъёс
- Россия
Россия — Психологлэн нуналыз.
- Азербайджан
Азербайджан — Юстици удысын ужасьёслэн нуналзы.
- Мексика
Мексика — Вӧсьлыко Сессилиялэн нуналыз.
Ливан — Асэриклык басьтон нунал.
Тумошо праздникъёс
- Ымныр пужыослы синмаськон нунал.
Луэм учыръёс
Удмуртиын
- 1917 — 166-тӥ запасной пехотной полкысь солдатъёс Сарапулын «кудӟем бунт» ӝутӥзы. Пазьгемын вал сур складъёс, вузкаронниос, Бодалёв завод но мукет пӧртэм юртъёс.
- 1991 — Ижын ортчиз Быдэс Союзысь удмуртъёслэн нырысетӥ съездзы.
Россиын но дуннеын
- 1689 — Мускоез Сибирен герӟась тракт лэсьтон сярысь эксэй указ потӥз. Сибирь тракт сюрес вылаз шедем каръёсты но оглом Сибирез азинтонын бадӟым инты басьтӥз. Мускоысен Пекинозь нуись сюреслэн огъя кузьдалаез одӥгъёсызлэн лыдъямзыя 8332 верста, мукетъёсызлэн лыдъямзыя — 8839 верста вал.
- 1831 — Лионысь куиськисьёслэн нырысетӥ ӝутскиськонзы кутскиз.
- 1869 — Дамбартонын ву вылэ васькытэмын «Катти Сарк» чайной клипер.
- 1906 — Петр Столыпинлэн аграрной реформаез кутскемын.
- 1928 — Гранд-операын нырысьсэ шудэмын Равельлэн «Болероез».
- 1956 — Мельбурнын кутскизы XVI Олимпи шудонъёс.
- 1963 — Далласын виемын Джон Кеннеди.
- 1982 — Набережные Челны карлы выль ним сётэмын — Брежнев.
- 1986 — бокслэн историысьтыз тужгес егитэз секыт секталаем чемпион луиз Майк Тайсон.
- 1990 — Великобританиысь премьер-министр Маргарет Тэтчер отставкае кошконэз сярысь ялӥз.
- 1995 — прокатэ потӥз нырысетӥез полнометражной фильм, кудӥз быдэсак компьютерен лэсьтэмын.
- 2004 — Украинаын «Оранжевой революция» кутскиз.
- 2005 — Ангела Меркель нылкышноос пӧлысь нырысетӥез Германиен кивалтӥсе юнматэмын.
Вордӥськизы
- Удмуртиысь тодмо муртъёс
- Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1801 — Владимир Даль, ӟуч эмчи, гожъяськись, этнограф, лексикограф.
- 1877 — Эндре Ади, венгер кылбурчи, публицист но мерлыко ужась.
- 1888 — Виктор Савин, коми кылбурчи но драматург.
- 1890 — Шарль де Голль, француз генерал но политик.
- 1898 — Родион Малиновский, совето ожйыр.
- 1909 — Михаил Миль, вертолётъёсты кылдытӥсь конструктор.
- 1928 — Николай Добронравов, совето кылбурчи.
- 1962 — Виктор Пелевин, гожъяськись.
- 1976 — Вилле Херманни Вало, финн рок-крезьгурчи, кылбурчи, «HIM» группалэн валтӥсез.
- 1984 — Скарлетт Йоханссон, Америкаысь киноактриса но кырӟась.
Джек Лондон, Америкаысь гожъяськись
Кулӥзы
- Удмуртиысь тодмо муртъёс
- 1842 — Волков Иван Селивёрстович — Волков купечъёслэсь воршудзэс кылдытӥсь. 1811-тӥ но 1831-тӥ аръёсы Глазовлы йыре бырйиськылӥз, кар понна трос лэсьтӥз. Глазовлэн дано муртэз. Лукалэсь но Иоаннлэсь Евангелиосты удмурт кылэ берыктон бордын тыршиз. Глазовын историысь но лулчеберетысь синпелет сямен утиськемын юртэз.
- Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1878 — Пётр Вяземский, ӟуч кылбурчи но литература дунъясь.
- 1916 — Джек Лондон, Америкаысь гожъяськись.
- 1963
- 2017 — Дмитрий Хворостовский, СССР-ысь но Россиысь опера кырӟась (баритон).
Валэктонъёс