28-тӥ инвожо — Григориан дырпусъя — арлэн 179-тӥ нуналыз (касьян аре — 180-тӥез). Ар пумозь 186 нунал кылемын
☀️ Ижкарын Шунды 3 час 33 минутэ ӝужа, пуксе 21 час 21 минутэ. Югыт нуналлэн кыстӥськемез 🕒 17 час 47 минут.
🌔 Йылӥсь Толэзь (будэмез 12.90 нунал).
Нунал тодметъёс
- Витлэн но Амослэн нуналзы (ӟуч: День Вита и Амоса). Туннэ, пе, тодмоослы ӟеч сӥзёнъёсын вазиськоно, бератаз соос верасез вылэ ик берытскозы, шуо[1]. Дуно вузъёс басьтыны тупась нунал.
- Туннэ зоре ке — урожай уз удалты.
- Пежа укное йыгаське — ӟеч ивор вуоз.
- Коркась сяськаос шуязы — куазь кӧс луоз.
Нимнуналзэс пусъё
- Августин, Амос, Вит, Герман, Григорий, Дула, Ефрем, Иероним, Иона, Касьян, Лазарь, Михаил, Модест, Фёдор.
Праздникъёс но буре ваён нуналъёс
Йӧскалык праздникъёс
- Россия
Россия — Букмекерлэн нуналыз[2];
- Казахстан
Казахстан — Связь но ивортодэт удысын ужасьёслэн нуналзы;
- Польша
Польша — 1956-тӥ арын Познан инвожоез[ru] буре ваён йӧскалык нунал;
- Сербия
Сербия — Видовдан, Косово бусыын ожмаськонэз буре ваён нунал.
Тумошо праздникъёс
- Сюлмысь ӟыгыръяськонлэн нуналыз;
- Карусель валлэн нуналыз;
- Льӧль виналэн калыккуспо нуналыз;
- Пирсинглэн калыккуспо нуналыз;
Луэм учыръёс
Удмуртиын
Россиын но дуннеын
- 1569 — кылдытэмын Люблинысь уния.
- 1644 — калгись труппаысь актёр Жан Батист Поклен нырысьсэ сцена вылэ Мольер нимын потӥз.
- 1648 — Семён Дежнёв кивалтэм улсын, ӟуч зарезьчиос экспедицие потӥзы, кудӥзлы луыса, усьтэмын Уйпал зарезь сюрес.
- 1651 — Берестечко дорын жугиськон кутскиз.
- 1712 — Санкт-Петербургын Пётр I азьын ву вылэ васькытэмын «Полтава» — нырысетӥез линейной корабль, кудӥз лэсьтэмын вал Валтӥсь адмиралтействоын нимысьтыз Балтийской флотлы шуыса.
- 1779 — Екатерина II Мускоысь водопроводэз лэсьтон сярысь Косэт гожтӥз. Лэсьтӥськон 25 ар ӵоже мынӥз.
- 1841 — Парижын «Жизель» балетлэн премьераез ортчиз.
- 1904 — XX даурысь тужгес бадӟымез кораблекрушение: норвежской пассажирской судно «Нордж» Роколл шормуӵ котырысь рифъёс шоры мырӟиськыса, ву улэ выйиз. 635 адями бырыны шедиз[3].
- 1912 — Россиын берентэмын миръясь судьяос, быдтэмын вал 1889-тӥ арын.
- 1919 — Версальысь тупанкыл йылпумъяз Нырысетӥ дунневыл ожез.
- 1944 — финн захватчикъёслэсь мозмытэмын Петрозаводск кар — Карел-Финн ССР-лэн шоркарез.
- 1967 — Израиль киултӥз Шундыӝужанпал Иерусалимез.
Вордскизы
Удмуртиысь тодмо муртъёс
Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1577 — Питер Пауль Рубенс, Фландриысь живописец.
- 1712 — Жан Жак Руссо, Франциысь гожъяськись но мыслитель.
- 1948 — Сергей Бодров (бадӟымез), гожъяськись, журналист, кинорежиссёр.
- 1949 — Александр Панкратов-Чёрный, режиссёр но актёр, Россиысь калык артист.
- 1971 — Илон Маск, Канадаысь но Америкаысь инженер но ужбергатӥсь, PayPal, SpaceX компаниосты кылдытӥсь.
- 1985 — Ляйсан Утяшева, Россиысь спортсмен, телепередачаосты нуись.
Кулӥзы
Удмуртиысь тодмо муртъёс
Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1834 — Осип Бове, Россиысь архитектор.
- 1914 — Франц Фердинанд, Австриысь эрцгерцог, Австро-Венгрилэн престолэзлэн наследникез (1896-тӥ арысен).
- 1942 — Янка Купала (зэмос нимыз Иван Луцевич), Белоруссиысь калык кылбурчи.
Валэктонъёс