18-тӥ коньывуон — Григориан дырпусъя — Григориан дырпусъя — арлэн 291-тӥ нуналыз (касьян аре — 292-тӥез). Ар пумозь 74 нунал кылемын.
☀️ Ижкарын Шунды 7 час 20 минутэ ӝужа, пуксе 17 час 33 минутэ. Югыт нуналлэн кыстӥськемез 🕒 10 час 13 минут.
🌓 Нырысетӥ ньыльмосэз (будэмез 6.78 нунал).
Нунал тодметъёс
- Гынсапег шуккон нунал. Ӟуч калыкын ӟуч: Харитинин день нимало. Та нуналысен нылкышноос куиськон борды басьтӥськылӥзы, нош воргоронъёс ― кут кутаны, сапег гындыны кутскылӥзы.
- Туннэ куакаос тросэн лобало ке ― матысь нуналэ лымы усёз.
- Ӵукна пужмертэмын ке ― быдэс арнязэ куазь кӧс улоз на.
Нимнуналзэс пусъё
- Aлeкceй, Пётp, Дeниc, Гpигopий, Юлиaн, Aлeкcaндpа, Тиxoн.
Праздникъёс но буре ваён нуналъёс
― Нылкышно шудбурлэн дунневыл нуналыз.
― Кампетлэн дунневыл нуналыз.
― Студентлэн дунневыл нуналыз.
- Йӧскалык праздникъёс
- Азербайджан
Азербайджан — Асэриклык басьтон нунал.
- Узбекистан
Узбекистан — Самарканд карлэн нуналыз.
- Япония
Япония — Вакчи юбкалэн нуналыз.
- Белоруссия
Белоруссия — Бухгалтерлэн нуналыз.
Чили — Флаглэн нуналыз.
- Тумошо праздникъёс
- Галстуклэн калыккуспо нуналыз.
- Гитаралэн дунневыл нуналыз.
- Европейской вучайылэн нуналыз.
- Бумага пуйылэн нуналыз.
Луэм учыръёс
- Удмуртиын
- Россиын но дуннеын
Храм Спаса на крови нимо черк
- 1356 — Швейцариысь Базель кар музъем зуркаса куашкатэмын.
- 1667 — голландецъёс Америкаын Брюкелен кар инъязы (туала нимыз — Бруклин).
- 1723 — Котлин шормуӵын Пётр I Кронштадт крепость пуктыны кутскиз, балти флотлэн валтӥсь базаез.
- 1812 — Бородино ож бере нырысьсэ ӟуч арми Тарутин ожмаськонын французъёсты быдэсак вормиз.
- 1825 — Англиын берпум кун лотерея ортчытэмын.
- 1867 — капитан Алексей Пещуров Аляскаез Америкалэн Кивалтэтэзлыы сётон сярысь протокол гожтӥз.
- 1883 — Петербургын Александр II вием интыын храм Спаса на крови нимо черк инъямын.
- 1892 — нырысьсэ уже кутэмын кыдёкысь интыосын герӟаськон телефон линия (Чикагоысен Нью-Йоркозь).
- 1921 — Совето Россиын Крым автономиез кылдытон сярысь декрет поттэмын.
- 1922 — Великобританиысь «BBC» радиовещательной корпорация инъямын.
- 1941 — Токиоын совето разведчик Рихард Зорге пытсэт улэ басьтэмын.
- 1944 — совето войскоос Чехословакие пыризы.
- 1967 — совето космической станция «Венера-4» Венера планета дорозь вуиз.
- 1969 — «Союз-8» Музъем вылэ берытскиз.
- 1990 — Ямал-Ненец автономи округ Тюмень улосысь потонэз сярысь ялӥз.
- 1991 — СССР-ысь Вылӥ Кенешлэн Президиумезлэн берпум заседаниез ортчиз.
- 1993 — Латвиын выль валюта — лат — кутэмын.
- 1995 — Украина Европалэн Кенешаз пыриз.
Александр Лодыгин, ӟырдан лампаез кылдытӥсь
Вордӥськизы
- Удмуртиысь тодмо муртъёс
- 1927 — Леонард Васев, Ижысь гравёр-оружейник, ювелир, график, медальер, суредась, Удмуртиысь Калык суредась.
- 1947 — Кронид Корепанов, Удмуртиысь историк, археолог, истори наукаосъя доктор.
- 1982 — Максим Вылегжанин, Удмуртиысь куасэн ветлӥсь, тол Олимпи шудонъёслэн куинь полъем вице-чемпионзы, дуннелэн чемпионэз.
- Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1847 — Александр Лодыгин, ӟуч электротехник, ӟырдан лампаез кылдытӥсь.
- 1869 — Йоханнес Линнанкоски (финн Johannes Linnankoski), финн гожъяськись.
- 1934 — Кир Булычёв (зэмос нимыз — Игорь Всеволодович Можейко), совето гожъяськись-фантаст.
- 1959 — Сергей Доренко, Россиысь телепередачаосты нуись.
- 1960 — Жан-Клод Ван Дамм (зэмос нимыз Жан-Клод Камилл Франсуа Ван Варенберг, англ. Jean-Claude Van Damme — фр. Jean-Claude Camille François van Varenberg), Америкаысь актёр, сценарист но кинорежиссёр.
- 1973 — Сергей Безруков, ӟуч актёр.
- 1978 — Валерий Николаевич Фальков, Россиысь кун уж быдэсъясь, 2020-тӥ арын 21-тӥ толшорысен Роси Федерациысь наукая но вылӥ тодон-валан басьтонъя министр (и. о. 7—13-тӥ куартолэзе 2024). Тодосчи-юрист.
Томас Алва Эдисон, Америкаысь изобретатель
Кулӥзы
- Удмуртиысь тодмо муртъёс
- Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1871 — Чарльз Бэббидж, Англиысь математик, нырысетӥ лыдъяськон машинаез кылдытӥсь.
- 1931 — Томас Алва Эдисон, Америкаысь изобретатель.
- 1955 — Хосе Ортега-и-Гассет, Испаниысь философ но гожъяськись.