31-тӥ коньывуон — Григориан дырпусъя — арлэн 304-тӥ нуналыз (касьян аре — 305-тӥез). Ар пумозь 61 нунал кылемын
☀️ Ижкарын Шунды 7 час 50 минутэ ӝужа, пуксе 17 час 3 минутэ. Югыт нуналлэн кыстӥськемез 🕒 9 час 13 минут.
🌖 Синӥсь Толэзь (будэмез 19.78 нунал).
Нунал тодметъёс
- Чипей лым сиён нунал[1]. Ӟуч калыкын ӟуч: Луков день нимало. Толалтэ вуон азьын, тазалыксэс юнматыны курыса, апостол Лукалы вӧсясько, сугонэн чечыен эмъясько[2].
- Туннэ куазь зоре ке ― тулыс вазь вуоз.
- Макем трос сугон йырын кульчоез ― сокем лек луоз тол.
- Нимнуналзэс пусъё
- Иocиф, Дaвид, Никoлaй, Aндpeй, Ивaн, Cepгeй.
Праздникъёс но буре ваён нуналъёс
- Сьӧд зарезьлэн калыккуспо нуналыз.
- Каръёслэн дунневыл нуналзы.
- Шыръянлэн калыккуспо нуналыз.
- Йӧскалык праздникъёс
- Россия
Россия ―
- Сурдопереводчиклэн нуналыз.
- СИЗО-осын но тюрьмаосын ужасьёслэн нуналзы.
- Тыква спас (ӟуч: Тыквенный спас[3]).
- Германия
Германия ― Реформацилэн нуналыз.
Коста-Рика ― Маскарад нунал.
- Тумошо праздникъёс
- Горд палэзьлэн но вуэм пежаослэн нуналзы.
- Хоккей вратаоьлэн калыккуспо нуналыз.
Луэм учыръёс
- Удмуртиын
- 1757 — ужаны кутскиз Камско-Воткинской корт лэсьтон завод.
- 1918 — «Гудыри» газетлэн нырысетӥез номерез потӥз, туала нимыз — «Удмурт дунне».
- 1933 — Сарапулын кылтэм-пельтэм нылпиослы школа кылдытэмын.
- 1995 — Федерал казначействолэн Вотка ёзэтэз кылдытэмын.
- 2002 — юнматэмын Удмурт Элькунлэн кункрезезлэн ӟуч текстэз. Солэн авторез — Алексей Шепталин (удмурт текстсэ гожтӥз Татьяна Владыкина).
- Россиын но дуннеын
- 475 — Флавий Ромул Август император луиз. Со Шундыпуксёнпал Рим империлэн берпуметӥ императорез вал.
- 1517 — Мартин Лютер, Реформациез кутскыса, Виттенбергын аслэсьтыз 95 тезиссэ черк ӧс шоры сэрпалтӥз.
- 1811 — Петербург дорын Императорской Царскосельской лицей усьтэмын.
- 1864 — Невада США-лэн 36-тӥ штатэз луиз.
- 1892 — Артур Конан Дойль Шерлок Холмс сярысь книга поттӥз.
- 1922 — Муссолинилэн чернорубашечникъёсыз Риме пыризы но сӥё-дано маршен королевской дворец азьтӥ ортчизы.
- 1956 — Суэцкой кризис: Великобритания но Франция, Суэцкой каналэз усьтытон вылысь, Египетэз бомбить карыны кутскизы.
- 1961 — Иосиф Сталинлэн шӧйыз Ленинлэн мавзолейысьтыз поттэмын.
- 2000 — дугдытэмын берпумез компьютер, кудӥз Multics операционной системаез уже кутэ вал.
- 2002 — Россиысь Президент В. В. Путин юнматӥз Росси Федерациысь вань дипломат ужасьёслэсь ӧнер праздниксэс, пусйиське арлы быдэ 10-тӥ тулыспалэ.
- 2011 — Музъем вылын улӥсь калыклэн лыдыз 7 миллиардлэсь ятыр луиз.
Александр Алёхин, шахматъя дуннелэн 4-тӥ чемпионэз
Вордӥськизы
- Удмуртиысь тодмо муртъёс
- Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1815 — Карл Вейерштрасс, Германиысь математик.
- 1887 — Чан Кайши, Китайысь ожйыр, политик но кун ужась.
- 1892 — Александр Алёхин (кул. 1946), ӟуч шахматист, дуннелэн 4-тӥ чемпионэз.
- 1922 — Анатолий Папанов, совето актёр, СССР-ысь калык артист.
- 1963 — Роб Шнайдер, Америкаысь киноактёр.
- 1964 — Марко ван Бастен, Нидерландысь футболэн шудӥсь.
Михаил Фрунзе, Горд Армиысь полководец
Кулӥзы
- Удмуртиысь тодмо муртъёс
- Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1517 — Фра Бартоломео, Италиысь суредась.
- 1925 — Михаил Фрунзе, Горд Армиысь полководец.
- 1926 — Гарри Гудини, Америкаысь иллюзионист.
- 1984 — Индира Ганди, Индиысь политик, шаерлэн премьер-министрез (1966-1977-тӥ арозь но 1980-1984-тӥ арозь).
- 1993 — Федерико Феллини, Италиысь кинорежиссёр, «Оскар» премилэн вить пол лауреатэз.
- 2016 — Владимир Зельдин, актёр, СССР-ысь калык артист.
Валэктонъёс