5-тӥ тулыспалэ

Википедиысь материал

5-тӥ тулыспалэ — Григориан дырпусъя — арлэн 36-тӥ нуналыз. Ар пумозь 329 нунал кылемын (касьян аре — 330 нунал).
☀️ Ижкарын Шунды 8 час 4 минутэ ӝужа, пуксе 16 час 50 минутэ. Югыт нуналлэн кыстӥськемез 🕒 8 час 45 минут.
🌖 Синӥсь Толэзь (будэмез 17.55 нунал).

Вн Пкс Вирн Па УдмА Кӧсн Ан
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28  
2026-тӥ ар
Толшор | Тулыспал | Южтолэзь | Оштолэзь | Куартолэзь | Инвожо | Пӧсьтолэзь | Гудырикошкон | Куарусён | Коньывуон | Шуркынмон | Толсур

Нунал тодметъёс

Агафийлэн нуналыз яке Агафий-полухлебник. Та нуналэ ю-тысьлэсь кӧня кылемзэ эскеро. Юртъер котырын утялскыны дэмлало.

  • Та дырлы трос лымы усемын ке ― ар емышо луоз, ю-нянь удалтоз.
  • Ӵукна пежаос зол ӟильырто ке ― кезьытскоз.
  • Коӵыш кӧтвыллань кылле ке ― куазь шунытскоз.

Нимнуналзэс пусъё

  • Агафангел, Владимир, Геннадий, Евдокия, Евсевий, Екатерина, Иван, Иосиф, Климент, Мавсима, Макарий, Милица, Павлин, Саламан, Серафим, Феоктист, Фёдор.

Праздникъёс но буре ваён нуналъёс

  • УдмуртияFlag of Udmurtia.svg Удмуртия — Йӧскалык печатьлэн нуналыз.
  • Flag of Burundi.svg Бурунди — Огазеяськон нунал.
  • МексикаFlag of Mexico.svg Мексика — Конституцилэн нуналыз.
  • Flag of Pakistan.svg Пакистан — Кашмирен соглаш луон нунал.
  • СШАFlag of the United States.svg США — Метеорологлэн йӧскалык нуналыз
  • ФинляндияFlag of Finland.svg Финляндия — Рунеберглэн нуналыз ― финн кылбурчилэн, Финляндиысь йӧскалык гимнэз кылдытӥсьлэн вордӥськем нуналыз.

Луэм учыръёс

Удмуртиын

  • 1915 — «Войнаысь ивор» ― нырысетӥ удмурт газетлэн нырысетӥ номерез потӥз.
  • 1931 — Вотка карын Техникая но гурт возёсъя нылпи станциос усьтэмын.
  • 1963 — УАССР-лэн Калык контролья комитетэз кылдытэмын.
  • 1965 — Ижкарысь Шор площадьын Кивалтэтлэн юртэз усьтэмын.
  • 1998 — Удмуртиын корей йӧскалык культурая «Мугунхва» дэменлык кылдытэмын.

Россиын но дуннеын

  • 2 ар асьме вапумозь — Октавиан Август «Отец отечества» титул басьтӥз.
  • 1721 — Пётр I Духовной коллегия кылдытон сярысь Указ поттӥз.
  • 1818 — Наполеонлэн маршалэз Бернадот Швецилэн но Норвегилэн эксэез луиз.
  • 1901 — Мускоын Григорий Елисеевлэн вузъюртэз усьтӥськиз.
  • 1909 — бельгиец Лео Бакеланд выль тырметэз — пластмассаез — кылдытон сярысь ялӥз.
  • 1918 — Черкез кун бордысь но школаез черк бордысь висъян сярысь декрет улонэ пыӵаз.
  • 1919 — Мэри Пикфорд, Дуглас Фэрбенкс, Чарли Чаплин но Дэвид Гриффит United Artists киностудия кылдытӥзы.
  • 1924 — Шамониын I тол Олимпи шудонъёс усьтӥськизы.
  • 1939 — Испан Кивалтэтлэн 68-тӥ тӧроез Франсиско Франко луиз.
  • 1943 — Вормон сюрес блокадной Ленинградэз шаерен герӟаз.
  • 1952 — Нью-Йоркын пыдын мынӥсь-ветлӥсьёслы нырысетӥ светофор пуктэмын.
  • 1954 — Коко Шанель, 15 ар ортчыса, нырысетӥзэ костюмъёсын коллекцизэ адӟытӥз.
  • 1956 — Кортина-д’Ампеццоын йылпумъяськизы VII тол Олимпи шудонъёс. Ваньмызлэсь трос медаль люказы Совето союзысь спортсменъёс.
  • 1960 — КПСС-лэн ЦК-ез но СССР-ысь Министръёслэн Кенешсы Мускоын Калыкъёслэсь эшъяськон университетсэс кылдытон сярысь Пуктэт кутӥзы.
  • 1987 — Байконур космодромысь Союз ТМ-2 советской корабль лэземын. Экипажез: Юрий Романенко но Александр Лавейкин.
  • 1991 — Киргизилэн Фрунзе шоркарез Бишкек карен воштэмын.
  • 2012 — Финляндилэн президентэз, быръёнъёслэн кыктэтӥ тураз вормисе потыса, Саули Ниинистё луиз.

Вордӥськизы

Удмуртиысь тодмо муртъёс

Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс

  • 1804 — Юхан Людвиг Рунеберг, финн кылбурчи, Финляндилэсь гимнзэ кылдытӥсь.
  • 1840 — Хайрем Стивенс Максим, Америкаысь конструктор но промышленник, «Максим» пулемётэз кылдытӥсь.
  • 1851 — Иван Сытин, ӟуч книга поттӥсь но югдытӥсь.
  • 1878 — Андре Гюстав Ситроен, Франциысь инженер но промышленник, тодмо автомобиль поттон компаниез кылдытӥсь.
  • 1914 — Уильям Сьюард Берроуз, Америкаысь гожъяськись.
  • 1918 — Назар Наджми, Башкортостанысь калык кылбурчи.
  • 1924 — Александр Матросов, совето ожчи, Совето Союзлэн Героез.
  • 1968 — Маркус Гронхольм, финн автогонщик.
  • 1985 — Криштиану Роналду, Португалиысь футболэн шудӥсь.

Кулӥзы

  • 1790 — Уильям Каллен, Шотландиысь эмчи.
  • 1862 — Зинаида Волконская, ӟуч княгиня но гожъяськись, литературной салонлэн кузёез.


Арлэн нуналъёсыз
Толшор 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Тулыспал 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29
Южтолэзь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Оштолэзь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Куартолэзь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Инвожо 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Пӧсьтолэзь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Гудырикошкон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Куарусён 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Коньывуон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Шуркынмон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Толсур 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31