24-тӥ оштолэзь — Григориан дырпусъя — арлэн 114-тӥ нуналыз (касьян аре — 115-тӥез). Ар пумозь 251 нунал кылемын.
☀️ Ижкарын Шунды 4 час 59 минутэ ӝужа, пуксе 19 час 55 минутэ. Югыт нуналлэн кыстӥськемез 🕒 14 час 56 минут.
🌓 Нырысетӥ ньыльмосэз (будэмез 6.96 нунал).
Нунал тодметъёс
- Антип Вууллясь. Туннэысен тудвуос уката кужмояса бызьыны кутско. Антиплэн йӧнатон кужмызлы оскыса, та нуналэ висёнъёслэсь бурмытскон сярысь куриськыса вӧсясько, уката но пинь висёнлэсь.
- Туннэ куазь зориз ке ― губи трос луоз.
- Та дырозь шуръёсысь йӧ шунаса ӧз ке быры ― ар секыт луоз, шуо.
- Пучы сяскаяз ке ― куазь шунытскоз.
Нимнуналзэс пусъё
Пичи Пурга ёрослэн гербез
Праздникъёс но буре ваён нуналъёс
- Россия
Россия — пинь эмъясьлэн нуналыз.
— Егитъёсын огкылысь луон калыккуспо нунал (1957).
- Газ вулэн нуналыз.
— Лабораторной пӧйшуръёсты утёнъя дунневыл нунал (1979).
- Армения
Армения, Франция
Франция — Осман империысь армян калыкез быдтон политика улэ шедемъёсты буре ваён нунал.
- Китай
Китай — Космонавтикалэн нуналыз, пусйиське 2016-тӥ арысен.
- Сeкpeтapьлэн но администрациын тыршисьёслэн калыккуспо нуналзы.
- Менингитэн нюръяськонъя дунневыл нунал.
Луэм учыръёс
Удмуртиын
Собор Парижской Богоматери. Тылпу потэмлэсь азьвыл
«Волга, Волга» фильмлы киноплакат
Россиын но дуннеын
- 1558 — Собор Парижской Богоматери бадӟым черкын венчаськизы Шотландилэн королеваез Мария Стюарт но Францилэн вуоно королез Франциск II.
- 1800 — Конгресслэн библиотекаез кылдытэмын.
- 1803 — Александр I Косэтэзъя, Кавказысь Минерал Вуос сярысь но солы кун инлык сётон сярысь Положение юнматэмын.
- 1833 — США-ын газ вулы патент басьтэмын.
- 1846 — Америка но Мексика куспын ожмаськон кутскиз.
- 1867 — Константин Кауфман кивалтэм улсын кылдытэмын Туркестан генерал-губернаторство.
- 1877 — Россия Осман империлы ож ялӥз.
- 1916 — Ирландиын Великтэм бугыръяськон кутскиз.
- 1926 — СССР но Германия Берлинын ог-огзы вылэ урдсконтэм но нейтралитет возён сярысь тупанкыл гожтӥзы.
- 1938 — экранъёс вылэ потӥз Григорий Александровлэн «Волга, Волга» комедиез. Валтӥсь рольёсты шудӥзы Любовь Орлова но Игорь Ильинский.
- 1944 — Быдӟым Атыкай ож: 3-тӥ Белорус фронт кылдытэмын.
- 1946 — нырысьсэ инме ӝутскизы реактивной самолётъёс МиГ-9 (лётчик-испытателез А. Н. Гринчик) но Як-15 (М. И. Иванов).
- 1961 — 333 ар талэсь азьло выем «Ваза» боевой корабль зарезь пыдэысь тубытэмын.
- 1967 — «Союз-1» инсьӧр корабль Музъем вылэ берытскыкуз шуккиськиз. Солэн пилотэз лётчик-космонавт В. М. Комаров бырыны шедиз.
- 1970 — КНР Музъемлэсь нырысетӥ искусственной спутниксэ лэзиз.
- 2005 — YouTube-лэн видеохостингаз «Me at the zoo» нырысетӥ видеоролик инъямын.
- 2007 — Москваысь Христос Спасительлэн бадӟым черказ Россилэн нырысетӥ азьмуртэныз Борис Ельцинэн люкиськон ортчиз.
- 2009 — General Motors «Pontiac» машина поттонэз 2010-тӥ арын дугдытон но вузан марказэ быдтон сярысь ялӥз.
Жан-Поль Готье. Француз модельер
Вордӥськизы
Удмуртиысь тодмо муртъёс
- 1912 — Орлов Василий Петрович — совето архитектор, 1967-тӥ—1979-тӥ аръёсы УАССР-ысь Архитекторъёслэн огазеяськонзылэн тӧроез, 1948-тӥ арысен СССР-ысь Архитекторъёслэн огазеяськонзылэн ёзчиез, РСФСР-ысь дано архитектор. Ижкарлэн дано муртэз.
Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1533 — Вильгельм I Оранский, Голландилэн нырысетӥ штатгальтерез.
- 1942 — Барбра Стрейзанд, Америкаысь кырӟась но актриса.
- 1952 — Жан-Поль Готье, Франциысь модельер.
- 1988 — Юлианна Караулова, Россиысь кырӟась но телепередачаосты нуись.
Кулӥзы
Удмуртиысь тодмо муртъёс
- * 2023 — Соловьёв Александр Васильевич — росси кун ужась. 2014-тӥ арын 22-тӥ куарусёнысен 2017-тӥ арын 4-тӥ оштолэзёзь Удмурт Элькунлэн Тӧроез (2014-тӥ арын 19-тӥ тулыспалысен 22-тӥ куарусёнозь Удмурт Элькунлэн Тӧроезлэсь ужзэ огдырлы быдэсъясь). Удмурт Элькунысь Кун Кенешлэн IV но V ӧтчамысьтыз Тӧроез (2007—2013), Федерацияя Кенешын Удмуртилэсь оскем муртэз (2013—2014).
Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1731 — Даниель Дефо, Англиысь гожъяськись но публицист, «Робинзон Крузо» романлэн авторез.
- 1783 — Григорий Орлов, ӟуч фельдмаршал, граф, Екатерина II фаворитэз.
- 1852 — Василий Жуковский, ӟуч кылбурчи.
- 1967 — Владимир Комаров, совето космонавт.
- 2005 — Аркадий Вайнер, гожъяськись.
- 2011 — Сатья Саи Баба, Индиысь гуру.