10-тӥ куарусёнэ

Википедиысь материал

10 куарусён — Григориан дырпусъя — арлэн 253-тӥ нуналыз (касьян аре — 254-тӥез). Ар пумозь 112 нунал кылемын.
☀️ Ижкарын Шунды 5 час 50 минутэ ӝужа, пуксе 19 час 4 минутэ. Югыт нуналлэн кыстӥськемез 🕒 13 час 14 минут.
🌘 Вуж Толэзь (будэмез 27.84 нунал).

Вн Пкс Вирн Па УдмА Кӧсн Ан
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        
2026-тӥ ар
Толшор | Тулыспал | Южтолэзь | Оштолэзь | Куартолэзь | Инвожо | Пӧсьтолэзь | Гудырикошкон | Куарусён | Коньывуон | Шуркынмон | Толсур

Нунал тодметъёс

  • Зуродась Анналэн но Саввалэн нуналзы (ӟуч: День Анны и Саввы Скирдников). Та нуналозь бусы ужъёсты йылпумъяны тыршылӥзы. «Бусы чебер культоен, нош итым ― зуродэн» ― юнме калык уг вера. Туннэ ӟеч лэсьтэм ужъёс кык полэс пайдаен берытскозы, шуо.
  • Туннэ куазь кӧс но шуныт ке ― кематэк уз кезьытскы.
  • Туннэ куазь пӧсь ке ― ӵуказе зороз.
  • Кызьпу улысен ӵужектыны кутске ке ― тулыс вазь вуоз.

Нимнуналзэс пусъё

  • Aнна, Мoиceй, Aфaнacий, Дeниc, Гpигopий, Ивaн, Пaвел, Aнaтoлий, Вeниaмин, Кaccиaн, Apceний, Игнaтий, Cepгeй, Никoлaй.
Ижысь зоопарк
Эри ты дурын ожмаськон

Праздникъёс но буре ваён нуналъёс

  • Флаг ООН — Асьсэды асьсэос быдтон учыръёсты палэнтонлы сӥзем дунневыл нунал.

Йӧскалык праздникъёс

  • ГондурасFlag of Honduras.svg Гондурас — Нылпиослы сӥзем йӧскалык нунал.
  • КитайFlag of the People's Republic of China.svg Китай — Дышетӥсьлэн нуналыз.

Тумошо праздникъёс

  • Портвейнлэн нуналыз.
  • Ымныр буянлэн калыккуспо нуналыз.
  • Турлы буёло сяська керттэтъёслэн нуналзы.

Луэм учыръёс

Удмуртиын

Россиын но дуннеын

Крым ож. Севастополь понна ожмаськон
Москваысь центральной кольцо
  • 1627 — кардинал Ришельё Ла-Рошельын гугенотъёсты котретэ пыртыны кутскиз.
  • 1721 — Ништадт карын (туала нимыз Уусикаупунки) Уйпал ожез йылпумъясь тупанкыл гожтэмын.
  • 1812 — англи-американ ож дыръя (1812—1815) Эри ты дурын ожмаськонын США вормиз.
  • 1823 — Перуысь конгресс Симон Боливарез «Мозмытӥсь» шуыса нимаз.
  • 1835 — Германиын Нюрнбергысен Фюртозь дас иськемъем чугун сюрес усьтэмын.
  • 1855 — Крым ож: Англилэн, Францилэн но Сардинилэн армизы Севастополез басьтӥз.
  • 1875 — ӟуч армия Кокандэз киултӥз.
  • 1918 — 5-тӥ арми, П. А. Славен кивалтэм улсын, Кузонэз мозмытӥз. Горд Армилэн та вормонэз Шундыӝужанпал фронтын нырысетӥез луиз.
  • 1919 — Сен-Жермен дворецын Антанталэн кунъёсыз но Австрия куспын тупанкыл гожтэмын.
  • 1939 — Канада Германилы ож ялӥз.
  • 1940 — Совето Союзын паспортъёс сярысь Положение юнматэмын.
  • 1942 — Нацистъёс Давид-Городокын геттоез быдтӥзы.
  • 1943 — Совето войскоос Мариуполез мозмытӥзы.
  • 1960 — XVII-тӥ гужем Олимпи шудонъёсын бызьылонъя марафонын вормись луиз гольык пыдын бызем Абебе Бикила, Эфиопиысь нокинлы тодмотэм спортсмен.
  • 1993 — Америкаын «Fox Television» телеканалын «X-Files» («Секретные материалы») телесериаллэн нырысетӥ эпизодэз возьматэмын.
  • 2002 — Швейцария ООН-лэн ёзчиез луиз.
  • 2005 — Москваын «Деловой центр» нимо метро станци усьтӥськиз (2008-тӥ арысен — «Выставочная» нимаськыны кутскиз).

2016 — Москваысь центральной кольцо усьтэмын.

Вольф Григорьевич Мессинг

Вордӥськизы

Удмуртиысь тодмо муртъёс

Россиысь но дуннеысь одмо муртъёс

  • 1892 — Артур Холли Комптон, американ физик, Нобель премилэн лауреатэз.
  • 1894 — Александр Петрович Довженко, Украинаысь кинорежиссёр, гожъяськись, кинодраматург.
  • 1899 — Вольф Григорьевич Мессинг, йӧспӧртэм жанръя артист, иллюзионист, психиатр но гипнотизёр.
  • 1912 — Херлуф Бидструп, Даниысь карикатураосты суредась.
  • 1955 — Лариса Долина, Россиысь кырӟась.
  • 1964 — Егор Летов, Россиысь кылбурчи, крезьгурчи, «Гражданская оборона» группалэн валтӥсез.
  • 1968 — Гай Ричи, англи кинорежиссёр.
  • 1985 — Йиппу (зэмос нимыз Meri-Tuuli Kankainen), финн кырӟась но кырӟан гожъясь.
Россиысь Быдӟым князь Михаил Павлович, Павел I-лэн ньылетӥ пиез

Кулӥзы

Удмуртиысь тодмо муртъёс

Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс

  • 1849 — Россиысь Быдӟым князь Михаил Павлович, Павел I эксэйлэн ньылетӥ пиез.
  • 1975 — Джордж Паджет Томсон, англи физик-электронщик, Нобель премилэн лауреатэз (1937).


Арлэн нуналъёсыз
Толшор 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Тулыспал 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29
Южтолэзь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Оштолэзь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Куартолэзь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Инвожо 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Пӧсьтолэзь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Гудырикошкон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Куарусён 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Коньывуон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Шуркынмон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Толсур 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31