18-тӥ куарусён — Григориан дырпусъя — арлэн 261-тӥ нуналыз (касьян аре — 262-тӥез). Ар пумозь 104 нунал кылемын.
☀️ Ижкарын Шунды 6 час 9 минутэ ӝужа, пуксе 18 час 45 минутэ. Югыт нуналлэн кыстӥськемез 🕒 12 час 36 минут.
🌓 Нырысетӥ ньыльмосэз (будэмез 6.31 нунал).
Нунал тодметъёс
- Сӥзьыл албастылэн ― Кумохалэн нуналыз (ӟуч: День Кумохи осенней). Калык верамъёсъя, со, пе, адямиос вылэ пӧртэм чер-висёнъёс лэзья. Коркась сое кызьпу ӵужонэн улляло, озьы ик та нуналэ мунчоын веникен пырыны дэмлало.
- Та нуналлы палэзьпу куар ӵужектэмын ни ке ― толалтэ вазь вуоз.
- Пилемъёс улэтӥ лобо ке ― куазь зоро луоз.
Нимнуналзэс пусъё
- Глeб, Дaвид, Aлeкcaндp, Зaxapий, Aфaнacий, Aлeкceй, Ρaиcа, Иpaида, Фёдop, Мaкcим.
Праздникъёс но буре ваён нуналъёс
— Вулэсь ӟечлыксэ чаклан дунневыл нунал.
- Электрон книгалэн дунневыл нуналыз.
Йӧскалык праздникъёс
- Удмуртия
Удмуртия — Иосиф Алексеевич Наговицынэз буре ваён нунал, (Иосиф Алексеевич Наговицынлэн, совето кун ужчилэн, РСФСР-ысь мер обеспеченилэн калык комиссарезлэн вордӥськем нуналыз).
- Азербайджан
Азербайджан — Йӧскалык крезьгурлэн нуналыз.
- Армения
Армения — Астрономилэн нуналыз.
- Иран
Иран — Перс литературалэн но кылбуретлэн нуналыз.
— Чилиысь нырысетӥ кивалтэтэз буре ваён нунал.
- СССР
СССР — Совето гвардилэн вордӥськем нуналыз.
- Пальккиськем мотоциклистъёсты буре ваён нунал.
Тумошо праздникъёс
- Горд коӵышлэн нуналыз.
- Бадяр куарлэн нуналыз.
- Бамбуклэн дунневыл нуналыз.
Луэм учыръёс
Удмуртиын
Россиын но дуннеын
- 96 — Марк Кокцей Нерва, Домицианэз вием бере, рим император шуыса ялэмын. Вашкала Римын вить умой императоръёслэн вакытсы кутскиз.
- 324 — Лициниез вормыса, Рим империен кивалтыны кутскиз Константин.
- 1793 — США-ысь Президент Джордж Вашингтон Капитолийлэн инъетаз нырысетӥ из понӥз.
- 1810 — Чилилэн асэриклыкез сярысь ялэмын.
- 1812 — Наполеон Петровской дворецысь Муско Кремле улыны выжиз.
- 1851 — Г. Дж. Реймонд но Дж. Джонс The New York Times газетэз кылдытӥзы.
- 1852 — печатламын Лев Толстойлэн нырысетӥ повестез («Детство», 9-тӥ номеро «Современник» журналын).
- 1893 — Миссисипиысен Чус океанозь Быдӟым Уйпал чугун сюресэз лэсьтон йылпумъямын.
- 1918 — Владимир Азин 2-тӥ сводной стрелковой дивизиен кивалтыны пуктэмын.
- 1931 — Мукден инцидент Маньчжуриез Япониен киултонлы кутскон луиз.
- 1934 — СССР Нациослэн Лигаязы пыриз.
- 1938 — Ямал мукожын нуназе куазен валэктыны луонтэм пеймытан учыр пусъемын.
- 1954 ― Пермь улосын Кам ГЭС ужаны кутскиз.
- 1961 — Африкаын авиакатастрофа вал, 16 адямиос быриллям, соос пӧлын вал ООН-лэн генсекез Хаммаршёльд.
- 1965 — Нырысьсэ эскериськиз Икэя — Сэки быжо кизили.
- 1981 — Франциын дугдытэмын йыруж лэсьтэм понна кужмысь виён.
- 1998 — Домен нимъёсын но IP-адресъёсын кивалтонъя корпораци кылдытэмын.
Вордӥськизы
Удмуртиысь тодмо муртъёс
- 1888 — Иосиф Наговицын, удмурт совето кун ужчи, удмурт кунлыклэн атаез, Удмурт облисполкомлэн тӧроез (1921 арысен 1925 арозь).
- 1923 — Надежда Кралина, Удмуртиысь фольклорист, кылысь кылэ берыктӥсь но литературатодосчи.
- 1956 — Елена Титова, удмурт тодосчи, экономика наукаосъя кандидат.
Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
Кулӥзы
Удмуртиысь тодмо муртъёс
Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1783 — Леонард Эйлер, тодмо математик.
- 1896 — Арман Ипполит Луи Физо, Франциысь физик.
- 1911 — Пётр Столыпин, Россиысь премьер-министр (1906—1911).
- 1970 — Джими Хендрикс, Америкаысь гитараен шудӥсь, кырӟась но крезьгурчи.