27-тӥ гудырикошкон — Григориан дырпусъя — арлэн 239-тӥ нуналыз (касьян аре — 240-тӥез). Ар пумозь 126 нунал кылемын.
☀️ Ижкарын Шунды 5 час 17 минутэ ӝужа, пуксе 19 час 37 минутэ. Югыт нуналлэн кыстӥськемез 🕒 14 час 19 минут.
🌕 Тыр толэзь (будэмез 13.84 нунал).
Нунал тодметъёс
- Михейлэн нуналыз (ӟуч: Михеев день) яке мукет сямен Михей тиховей шуо. Туннэ тӧллэсь пельтэмзэ чаклало, соя куазьлэсь азьланяз кыӵе луэмзэ учко. Та нуналысен ӵемысь ӵукнаосы гӧртылыны кутске ини. Кышно куран но сюан шудон вакыт кутске[1].
- Туннэ куазь шыпыт ке ― сӥзьыл шуныт но кӧс улоз.
- Туннэ зол тӧлаське ке ― куарусён толэзе зорыса улоз.
Нимнуналзэс пусъё
- Александр, Алексей, Аркадий, Василий, Владимир, Ева, Евдокия, Матвей, Николай, Семен, Федор, Феодосий.
Вӧсьлыко Павеллэн соборез
Нырысетӥ шарльер,1783-тӥ ар
Праздникъёс но буре ваён нуналъёс
- Бокслэн калыккуспо нуналыз[2].
- «Кaмeнь, нoжницы, бумaгa» шудонлэн дунневыл нуналыз.
- Лотереялэн калыккуспо нуналыз.
Йӧскалык праздникъёс
- Россия
Россия — Росси кинолэн нуналыз.
- Молдавия
Молдавия — Асэриклык басьтон нунал.
- Иран
Иран — Фармацевтлэн нуналыз.
- США
США — Мувӧйлэн нуналыз.
Тумошо праздникъёс
- Нырысетӥ чупаськонлэн нуналыз.
- Лобыса кошкись пилемъёслэн нуналзы.
- Мемъёслэн нуналзы.
Луэм учыръёс
Удмуртиын
- 1945 — Ижкарын библиотечной техникум усьтэмын, али дыре — Удмурт Элькунысь лулчеберетъя колледж.
- 1991 — заводъёслэн «Металлкомплект» огинзы кылдытэмын.
Россиын но дуннеын
- 1610 — сюрс палаез муско калык, Владислав королевичлы оскиськыса, кирос чупазы.
- 1666 — Святой Павел нимо кафедральной соборез реконструировать каронъя, Кристофер Рен архитекторен ӵектэм план юнматэмын.
- 1689 — Россия но Китай куспын Нерчинской тупанкыл [ӟуч] (удм. юнматэмын.
- 1760 — императрица Елизавета чиновникъёслы кузьмаськонлэсь алӥсь Косэт гожтӥз.
- 1783 — Шарльерлэн водородэн тырмытэм аэростатэз нырысьсэ инме ӝутскиз.
- 1828 — ӟуч войскоос Турцилэсь Ахалцих крепостьсэ киултӥзы.
- 1896 — историысь тужгес вакчиез ож (Британия но Занзибар куспын).
- 1911 — Россиын кылдытэмын «ЦСКА» футбол клуб.
- 1922 — Москваын «Крокодил» сатирической журналлэн нырысетӥ номерез потӥз.
- 1928 — куатьтонлэсь ятыр кунъёс Брианлэсь — Келлоглэсь пактсэ гожтӥзы.
- 1939 —
- 1959 — СССР-ын школаез умой отметкаосын быдтэмъёсты медален пусъён сярысь Пуктэт кутэмын.
- 1945 — Ижысь школа педучилищелэн инъетэз вылын кылдытӥз Ижкарысь библиотекая техникум, 2011-тӥ арысен со Удмурт Элькунысь лулчеберетъя колледж луэ.
- 2000 — Останкино телебашняын тылпу потӥз.
- 2003 — Марс 60 000 арскын нырысьсэ Музъем доры матэктӥз.
- 2005 — Кузонын метро усьтӥськиз.
- 2008 — Байкалын укмыс баллъем музъемзуркан луиз [ӟуч] (удм..
Вордӥськизы
Удмуртиысь тодмо муртъёс
- 1946 — Геннадий Городилов, Удмуртиысь кырӟась (тенор).
- 1955 — Римма Игнатьева (Лаптева), удмурт гожъяськись но журналист.
- 1972 ― Михаил Ксенофонтович Чуркин (мукет тодэтъёсъя Константинович) (кул. 2000-тӥ арын 22-тӥ тулыспалэ Чечняын Аргун гурезьёс вискын) ― специальной назначениен 12-тӥ отдельной бригадалэн разведгруппаезлэн командирез. Удмуртиысь Росси Федерацилэн Героез (кулэмез бере).
Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1770 — Георг Гегель, немец философ.
- 1856 — Иван Франко, украин гожъяськись.
- 1877 — Чарльз Роллс, Англиысь автомобилист, авиатор, «Роллс-Ройс» фирмаез кылдытӥсь.
- 1878 — Пётр Врангель [ӟуч] (удм., Россиысь полководец, Тӧдьы движениен кивалтӥсьёс пӧлысь одӥгез.
- 1896 — Фаина Раневская, актриса, СССР-ысь калык артистка.
- 1941 — Богдан Ступка, театрысь но киноысь актёр, СССР-ысь калык артист, Украинаысь лулчеберетъя министр (1999—2001).
- 2001 — Недим Яхич, Босниысь кырӟась но актёр.
Кулӥзы
Удмуртиысь тодмо муртъёс
Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1576 — Тициан [ӟуч] (удм., итальян суредась.
- 1681 — Никон, Мускоысь патриарх.
- 1839 — Александр Одоевский, ӟуч кылбурчи, гожъяськись, декабрист.
- 1981
- Илля Вась (зэмос нимыз Василий Ильич Лыткин), коми поэт, лингвист, финно-угровед, кылысь кылэ берыктӥсь, филология наукаосъя доктор.
- Валерий Харламов, совето хоккеен шудӥсь.
- 1991 — Майк Науменко, рок-крезьгурчи, «Зоопарк» группалэн кивалтӥсез.
- 2009 — Сергей Михалков [ӟуч] (удм., гожъяськись, РСФСР-ысь Гожъяськисьёслэн союззылэн тӧроез, СССР-лэн но Росси Федерацилэн гимнъёссылэн текстъёсызлэн авторзы.
Валэктонъёс