Купецлэн чай юонниез (музей)
| Купецлэн чай юонниез | |
|---|---|
| | |
| Кылдытэмын | 7-тӥ инвожое 2019 |
| Интыяськемын |
|
| Адресэз | Удмурт Элькун, Сарапул, Достоевский нимо урам 60-тӥ номеро юрт |
| Кивалтӥсез | Ожгихина Ирина Алексеевна |
| Сайтэз | museumsarapul.ru |
Купецлэн чай юонниез (ӟуч: Купеческая чайная) — Сарапулысь Историяя но архитектурая чеберлыко музей-заповедник улсын кылдытэм вашкала чай юонлы сӥзем музей. Усьтэмын 2019-тӥ арын 7-тӥ инвожое. Интыяськемын Башенинлэн азьвыл флигеляз, чеберлыко адӟытон комплекслэн интывылаз. Кивалтӥсез Ожгихина Ирина Алексеевна[1].
Самоваръёсын экспозиция
Экспозициын возьматэмын азьвыл аръёсы кутӥськись чеберлыко самоваръёс. Соос туж пӧртэмесь: вылтуссыя, быдӟалазыя но материялзыя. Тужгес тунсыко луо XIX—XX дауръёсы лэсьтэм аспӧртэмлыко экспонатъёс, кылсярысь: сюрес вылын кутӥськись самовар — кофевар но курегпуз тусъемез самовар. Озьы ик чай юонниын азьвыл туж ӵем кутӥськылӥзы чильпаса чебермам подносъёс но подстаканникъёс. Историкъёслэн верамзыя, подстаканник Россиын нырысьсэ кутӥськыны кутскиз XVIII даурын. Музейлэн экспонатъёсызъя подстаканниклэсь кунъёсъя, дауръёсъя, стильёсъя но материалъёсъя историзэ адӟыны луэ[2].
2025-тӥ арлэн кутсконаз экспозицие ватсамын Сарапулысь усточилэн Любовь Бородиновалэн вурем мунё-грелкаосыз. Соос Башенинлэсь кузпалзэ – Людмила Николаевнаез тодэ вайыто но озьы ик ӟуч чай юонлэсь ӝикытлыксэ но шунытлыксэ пусъё. Мамыкен ӝуткаса кӧня ке полэс басмалэсь вурем шобретъёс парем чай ӝог медаз сӥя но шӧмыз юнгес мед потоз шуыса, XVIII даурлэн кутсконаз кутӥськыны кутскизы. Музейын озьы ик совето вакытэ кылдытэм мунё-грелкаосты адӟыны луэ[3].
Фарфор но майолика
Керамикалэсь, кӧльылэсь, лылэсь, гипслэсь но пиялалэсь лэсьтэм арбериос музей коллекциослэн тужгес бадӟым люкетэз луо. Нырысьёсыз соос пӧлысь татчы историлы но архитектуралы сӥзем музей усьтӥськем бере, 1909-тӥ арын вуизы. Али вакытэ соос 1400 пала лыдъясько. Витьтонэз соос пӧлысь «Купец чай юонни» экспозицие пыртэмын. Кылсярысь: Германиысь быдэс дуннелы тодмо луэм «VILLEROYZ BOCH» брендлэн йӧл возён посудаез. Озьы ик Россиысь Гарднерлэн но Кузнецовлэн заводъёсазы поттэм арбериос: чайной параос, сюсьтыл пуктонъёс, емыш тырон вазаос[2].
Адӟытон-вузкарон
Музейлэн одӥг сэрегез адӟытон-вузкаронлы висъямын. Сарапул карысь киужъёсъя «Мастерица» клубысь усточиос сое пӧртэм сувенирной продукциен узырмыто. Ваньмыз со арбериос чай юон сямъёсын но культураен герӟаськемын. Кылсярысь: сувенирной пряникъёс, куасьтэм турын-куаръёсын синмаськымон пуйыос, ӵушконъёс, салфеткаос, кикутонъёс, пулэсь вӧлэм пуньыос но мукет[2].
Экскурси программаос
Музей быдэс чай юон культураен тодматскыны мылкыд карисьёсты но туристъёсты ар ӵоже вис карылытэк пумиталля. Татын 3 пӧртэм экскурси программаос чакламын[4]:
- «Купецлэн чай юонниез» (юртлэн пуш котыреныз тодматскон);
- «Пряникен чай юон история Сарапул сямен» экскурсия (Сарапулысь чай юон сям-йылолъёсын, ӟуч калыклэн ӝӧксьӧр культураеныз тодматскон);
- «Сакыр малпанъёсын улӥсь кар» Выль ар азьын «Выль аре Пряник мылкыдын» фестиваль улсын нимысьтыз кылдытэм гастрономической экскурсионной маршрут. Тол вакытэ Кам шур дурын интыяськем карлэн историеныз тодматскон. Та прогграммая ик тодыны луэ татын азьвыл аръёсы улэм купецъёс, дышетон но мукет ужъюртъёс, кар юмшанъёс но балъёс, нимысьтыз дасяськись сиён-юонъёс сярысь. Озьы ик Сарапулын поттэм пряник сярысь, вераны кулэ, Тулаын поттэменыз ӵошатыса, татысез трослы коньытгес.
Валэктонъёс
- ↑ Музей «Купеческая чайная» [ӟуч] Сарапульский историко-архитектурный и художественный музей-заповедник. Эскеремын 17.07.2025 арын
- ↑ 1 2 3 Музей «Купеческая чайная» [ӟуч] Сарапульский историко-архитектурный и художественный музей-заповедник. Эскеремын 16.07.2025 арын
- ↑ В музее «Купеческая чайная» — новые поступления [ӟуч] LiveJournal (9 февраля 2025). Эскеремын 17.07.2025 арын
- ↑ Музей «Купеческая чайная» — афиша Сарапула [ӟуч] Культура. РФ. Эскеремын 17.07.2025 арын
