Юкаменск ёрос

Википедиысь материал
ёрос
Юкаменский район
удм. Юкаменск ёрос
Флаг Герб
Флаг Герб
57°55′52″ с. ш. 51°55′19″ в. д.GЯO
Кун РоссияFlag of Russia.svg Россия
Пыре Удмуртия
Адм. центрез
Юкаменск черкогурт
ИжевскВоткинскГлазовМожгаСарапулАлнашский районБалезинский районВавожский районВоткинский районГлазовский районГраховский районДебёсский районЗавьяловский районИгринский районКамбарский районКаракулинский районКезский районКизнерский районКиясовский районКрасногорский районМалопургинский районМожгинский районСарапульский районСелтинский районСюмсинский районУвинский районШарканский районЮкаменский районЯкшур-Бодьинский районЯрский районЮкаменск ёрос (Удмуртия)
Описание изображения
Точка
Глава района Бельтюков Константин Николаевич
Глава администрации упразднён
Историез но географиез
Кылдытэмын 1929 ар 15-тӥ пӧсьтолэзе
Быдӟалаез

1016,09[1] км²

  • (21-тӥ интыын)
Часовой пояс MSK+1 (UTC+4)
Улӥсез
Улӥсез

7574[2] мурт (2021)

  • (0,53 %, 24-тӥ интыын)
Ӵемлыкез 7,45 мурт/км² (17-тӥ интыын)
Йӧскалыкъёс Удмуртъёс, Бигеръёс, Ӟучъёс, Бесерманъёс
Официальной луись кылъёс Ӟуч кыл, Удмурт кыл
Лыдпусо идентификаторъёс
Телефон код 34161

Сайтэз
Юкаменский район на карте
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлъёс РувикиМедиа пушкын

Юкаменск ёрос Удмуртилэн уй палаз интыяськемын. Центрез — Юкаменск черкогурт. Мукет улон интыос пӧлысь тужгес тодмо луо Ёжгурт, Палагай, Пышкизь, Ӵаӵӵагурт.

Бускель ёросъёсыз: Яр, Глаз, Красногорье но Киров улосысь Фалёнки ёрос.

Ёрослэн музъем вылтӥз бызё Ватка, Люкмы, Сада шуръёс.

Юкамен ёросын улӥсьёслэн лыдзы ог 11 800 адями.

Ёрослэн кылдэмез

Юкаменск ёрос кылдытэмын 15-тӥ июле 1929-тӥ арын. Отчы пыризы Глаз уездысь Юкаменск, Ёжевской но Курьинской волостьёсысь 17 сельсоветъёс. 1931-тӥ арын быдтэмын вал Святогорск ёрос, отчы пырись сельсоветъёс выжтэмын Юкаменск ёросэ. 1935-тӥ арын та ёрос нош ик люкемын кыклы: Юкаменск но Святогорской. 1963-тӥ-1967-тӥ аръёсы Юкаменск ёрос пыртэмын вал гурт удысъя Глаз ёросэ. 3-тӥ январе 1967-тӥ арын Юкаменск ёрос выльысь кылдытэмын вал.

Юкаменск ёросын 10 сюрс 455 улӥсез. Удмурт Республикалэн 25 ёросъёсыз пӧлысь калыклэн лыдызъя Юкаменск ёрос 24-тӥ интыын. Удмуртъёс - 48,2%, ӟучъёс - 16,1%, бигеръёс - 19,5%, бесерманъёс - 15,1% (2002-тӥ арлы).

Кивалтон ёзъёс

Юкаменск ёросын кун власть быдэсъяське, ёрослэн Уставез вылэ пыкъяськыса. "Юкаменск ёрос" муниципал кылдытэтлэн тӧроез Борис Васильевич Востриков. Ёрос администрацилэн тӧроез Ирина Аверьянова Ипатова. Закон кылдытъян ужез быдэсто ёрос кенеше пырись 22 депутатъёс. Бырйисько 5 арлы, берлоез кенеш быръемын 8-тӥ октябре 2006-тӥ арын.

2005-тӥ арын Юкаменск ёрослэн радлыкез воштэмын. Отчы пыре 8 поселение: Вылӥ Уни, Засековской, Ертем, Ёжево, Пышкет, Палагай, Шамардан, Юкаменск.

Экономика но культура

Юкаменск ёросысь "Агрохимия" огазеяськон гыбед поттэ, "Монолит" предприятие - кирпич. Вань етӥн сэстон заводзы. Юкаменск ёросын нюлэс, пу арбериос дасяло. 27 гурт предприятиос но 76 пала фермер огазеяськонъёс. Будэто картошка, ю нянь, етӥн, бакча емыш. Потто сӥль но йӧл-вӧй. Юкаменск ёрос Ижкарен герӟаське Юкаменск - Глаз - Ижкар автомобиль сюресэн.

Культура но дышетон удыс ёросын 17 школа. Со пӧлысь 10-эз шор ёзо школа, 7-ез - начальной тодон-валан сётонъя но 13 нылпи сад. Ёросын ужа Нылпи творчествоя юрт, спортъя но искусствоосъя школаос. Ёросын культурая 19 юрт, 17 библиотека, 2 музей, ёрос больница но амбулатория. ёросын 31 синпелет, со пӧлысь 15-ез археологилэн узырлыкез лыдъяське. Ёросын потэ "Знамя Октября" газет.

Ёросысь тодмо муртъёс

Чӧлсконъёс