Удмурт Элькунысь кунпусъёслэн нуналзы
| Удмурт Элькунысь кунпусъёслэн нуналзы | |
|---|---|
| | |
| Пусъё |
|
| Дырыз | 4-тӥ шуркынмонэ |
| Сям-йылолъёс | Кун Кенешын ортчись "Урок Мужества" |
Удмурт Элькунысь кунпусъёслэн нуналзы (ӟуч: День государственных символов Удмуртской Республики) ― Удмурт Элькунын 4-тӥ шуркынмонэ пусйиське. Нырысьсэ юнматэмын вал 2020-тӥ арын 24-тӥ шуркынмонэ[1]. Удмурт Элькунлэн официальной кунпусъёсыныз лыдъясько: Удмурт Элькунлэн флагез, Удмурт Элькунлэн гербез но Удмурт Элькунлэн гимнэз[2].
Флаг
Удмурт Элькунлэн куншетэз сярысь Постановление кутэмын 1993-тӥ арын 4-тӥ шуркынмонэ Кун Кенешлэн кызетӥ сессияз[3]. 2002-тӥ арын 30-тӥ оштолэзе кутэм «Удмурт Элькунлэн флагез сярысь» № 26-РЗ номеро Катъя[4], Удмурт Элькунлэн флагез со ― тодметпусэн шонер сэрего куинь буёлъем кесэг. Сьӧд, тӧдьы но горд буёлъем выллането куръёс одӥг пасьтаесь (флагштоклэсь азьпал но мыш палаз яке паллянысен буре учкыса, флаг вӧлъямын ке, буёлъёс таӵе радэн интыяськемын).
Удмурт Элькунлэн кун флагаз сьӧд буёл музъемлэн но вошъяськонтэмлыклэн пусэз луэ; гордэз ― шундылэн но улонлэн буёлэз; тӧдьыез ― инбамлэн но чылкытлыклэн буёлэз. Тямыс сэрего пус ― утись пус ― выжы мадёсъя, со адямиез шудтэм учыръёслэсь уте.
Герб
1994-тӥ арын 26-тӥ оштолэзе Удмурт Элькунысь Кун Кенешлэн Постановлениеныз Удмурт Элькунлэн кунпусэз кутэмын. 2002-тӥ арын 18-тӥ куарусёнэ кутэм «Удмурт Элькунысь кун герб сярысь» № 52-РЗ номеро Катъя[5], Удмурт Элькунлэн гербез со ― гордмыт-сьӧд котрет. Котретлэн вылысеныз ӝыныез горд буёло, улыз ― сьӧд, солэн пушказ вӧлъям бурдъёсын тӧдьы юсь суредамын. Солэн гадь вылаз тямыс сэрего утись пус. Котретлэн дурыз гордо-тӧдьыё-сьӧдо лентаен кыскемын. Улӥтӥз шымырие люкамын. Солэн горд лентаяз сьӧдэн «Удмурт Республика», тӧдьыяз ― «Удмуртская Республика» гожтэмын.
Удмурт Элькунлэн кун гербаз: сьӧд буёлэз музъемлэн но вошъяськонтэмлыклэн пусэз луэ; гордэз ― шундылэн но улонлэн буёлэз; тӧдьыез ― инбамлэн но чылкытлыклэн буёлэз. Тӧдьы юсьлэн яке тылобурдо-адямилэн огъя образэз ― выльдӥськонлэн, визьбуролыклэн, юнлыклэн но вылӥ ӟечлыклэн пусэз луэ. Солэн инъетэз ― Удмурт Элькунын улӥсь удмурт, ӟуч, бигер но мукет калыкъёслэн мифологизы. Герблэн авторез — суредась Юрий Лобанов.
Гимн
2002-тӥ арын 29-тӥ коньывуонэ кутэм «Удмурт Элькунысь кун гимн сярысь» № 55-РЗ номеро Катъя[6], Удмурт Элькунлэн гимнэз со ― музыкально — поэтической произведение, кудӥз быдэсъяське Катын пусъем учыръёсы. Крезьгурзэ гожтӥз Александр Корепанов, кылъёссэ ― Алексей Шепталин (ӟуч текстэз) но Татьяна Владыкина (удмурт текстэз).
Удмурт Элькунлэсь кунпусъёссэ катэз тӥяса кутэм но соосты сантэмам понна Удмурт Элькунлэн катрадлыкезъя, кылкутон улэ кыскыны луэ.
Ужрадъёс
Удмурт Элькунлэн кунпусъёсызлы сӥзем нунал, удмуртлыклэн нуналыз сямен ик, пусйиське 4-тӥ шуркынмонэ. Та нуналлы сӥзыса, элькунын пӧртэм ужрадъёс ортчыло. Тужгес вӧлмемез соос пӧлын ― Кун Кенешын ортчись Урок Мужества. Озьы ик пӧртэм ӵошатсконъёс но адӟытонъёс радъясько.
2023-тӥ арын Кун Кенешын Удмуртилэн кунлык басьтэмез дырысен 103 ар тыомонлы но кунпусъёслы сӥзем урок ортчиз. Отчы вылӥ кивалтӥсьёс сяна, пӧртэм вузъёсысь 200 пала студентъёс пыриськизы. 2023-тӥ арын Удмуртилэсь кункрезьзэ но куншетсэ юнматэм дырысен 30 ар тырмиз. Соос юнматэмын 1993-тӥ арын Удмурт Элькунлэн Кун Кенешеныз. 2024-тӥ арын — кунпусэз юнматэм дырысен 30 ар[7].
Валэктонъёс
- ↑ День государственных символов Удмуртской Республики [ӟуч] Комитет по делам ЗАГС УР. Эскеремын 30-10-2025 арын
- ↑ Государственные символы УР [ӟуч] Государственный Совет УР. Эскеремын 30-10-2025 арын
- ↑ Постановление Верховного Совета Удмуртской Республики [ӟуч] ВК. Архивы Удмуртии. Эскеремын 30-10-2025 арын
- ↑ Закон Удмуртской Республики о государственном флаге Удмуртской Республики [ӟуч] Госудаственный Совет УР. Эскеремын 30-10-2025 арын
- ↑ Закон Удмуртской Республики от 18 сентября 2002 года N 52-РЗ О Государственном гербе Удмуртской Республики [ӟуч] docs.cntd.ru. Эскеремын 30-10-2025 арын
- ↑ Ззакон Удмуртской Республики о государственном гимне Удмуртской Республики [ӟуч] Государственный Совет УР. Эскеремын 30-10-2025 арын
- ↑ Студенты республиканских вузов приняли участие в Уроке государственности, посвящённом 103-й годовщине государственности и государственным символам Удмуртии [ӟуч] Государственный Совет УР (10-11-2023). Эскеремын 30-10-2025 арын