Металлурглэн нуналыз

Википедиысь материал
«Металлурглэн нуналыз»
Giessvorgang.jpg
Типез Ӧнер праздник
Юнматэмын Президиум СССР-ысь Вылӥ Кенешлэн Президиумез
Пусъё РоссияFlag of Russia.svg Россия
УкраинаFlag of Ukraine.svg Украина
КазахстанFlag of Kazakhstan.svg Казахстан
БелоруссияFlag of Belarus.svg Белоруссия
Дырыз 28 куарусёнэ 1957-тӥ арын
Пусъён ужрадъёс арлы быдэ, пӧсьтолэзьлэн куинетӥ арнянуналаз
Сям-йылолъёс Кивалтэт лэсь ӟечкыланъёс но данъетъёс, калык юмшанъёс, ужъюртъёсын выль оборудовани кутон
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлъёс РувикиМедиа пушкын
21.07.24
20.07.25
19.07.26
18.07.27
16.07.28

Металлурглэн нуналыз ӟуч: День металлу́рга — арлы быдэ ортчись ӧнер праздник, пусйиське Россиын, Белоруссиын, Украинаын, Казахстанын.

Историез

1957-тӥ арын 28 куарусёнэ СССР-лэсь экономиказэ выльдонын совето металлургической промышленностез данъяса, СССР-ысь Вылӥ Кенешлэн Президиумез кылдытӥз Металлурглэсь нуналзэ, сое пусйыны кутскизы пӧсьтолэзьлэн куинетӥ арнянуналаз[1]. Косэт юнматэмын вал Вылӥ Кенешен 1 коньывуонэ 1980-тӥ арын[2] но 1 шуркынмонэ 1988-тӥ арын[3]. Та нунал паськыт пусйиське каръёсын, кудъёсаз азинске металлурги удыс (Нижний Тагил , Старый Оскол, Норильск, Новокузнецк, Магнитогорск, Череповец, Челябинск, Таганрог, Липецк, Мончегорск но мукет).

СССР куашкам бере Металлурглэсь нуналзэ пусъён праздник утиськиз вань СНГ кунъёсын, кудъёсаз металлурги удыс кунлэн экономикаяз бадӟым инты басьтэ. Украина-ын та нунал юнматэмын Президентлэн 1993-тӥ арын 3-тӥ коньывуонэ гожтэм 187/93№ номеро Косэтэзъя. Казахстанын Металлурглэн нуналыз пусйиське Элькун Президентлэн 2003-тӥ арын гожтэм Косэтэзъя. Белоруссиын — Президентлэн 1998-тӥ арын 26-тӥ куарусёнэ гожтэм 157№ номеро «Беларусь Элькунысь кун праздникъёс, шулдыръяськон но буре ваён нуналъёс сярысь» Косэтэзъя. Белоруссиын Металлурглэсь нуналзэ арлы быдэ пӧсьтолэзьлэн куинетӥ арнянуналаз пусъё.

Россиысь дано нимъёс пӧлын «Росси федерациысь Сӥё-дано металлург» дано ним вань.

Сям-йылолоъёс

Металлурглэсь нуналзэ быдэс элькунын пусъё, тужгес но бадӟым промышленной центръёсын: Челябинск, Магнитогорск, Старый Оскол, Липецк, Череповец. Ӵемысь шулдыръяськонъёс ӵукна парадэн кутскыса, ӝыт бадӟым концертэн йылпумъясько.

Праздник нуналэ каръёсын металлургияя ужъюртъёсын ужасьёслэн транспарантъёсын но плакатъёсын сӥё-дано шествиоссы ортчыло. Радъясько спортъя ӵошатсконъёс, вожвылъяськонъёс, мастер-классъёс но творческой ужъёсын адӟытонъёс. Бадӟым каръёсын, Металлурглэн нуналаз, завод музейёсын тематической экскурсиос ортчыло.

Ужъюртъёсын но та нуналэз нимысьтыз пусъё. Кивалтӥсьёс ӟечкылало но данъетъёсын но дуно кузьымъёсын пусъё ӟеч ужасьёссэс. Нош выль оборудованиез одно ик Металлурглэн нуналаз уже кутон сям ӟеч йылоллы пӧрмиз ини[4].

Данъетъёс

Металлурглэн нуналаз ӟеч ужаменызы висъяськем муртъёсты «Россия Федерациысь Сӥё-дано металлург» дано нимын но гадьпусэн пусъё. Та нимез басьтыны быгато пӧсь цехъёсын но валтӥсь металлургической подразделениосын 15 арлэсь трос ужам ӧнерчиос, озьы ик мукет удысысь ветеранъёс, кудъёсыз та удысын 20 арлэсь кема ужамын. Та нимын пусъемлэсь азьвыл, претендентлэн та удысысь ик мукет данъетъёсыз луыны кулэ[5].

Нумизматика

Металлурглэн нуналыз Норильскын

2020-тӥ арын 30-тӥ инвожое Россиысь Банк та валтӥсь удысын ужасьёслы сӥзьыса, 10 манетъем «Металлурги удысын ужась» корт коньдон поттӥз[6].

Валэктонъёс