Надежда Курченколы сӥзем калык музей

Википедиысь материал
Надежда Курченколы сӥзем калык музей
Курченко4.JPG
Кылдытэмын 1972-тӥ арын
Интыяськемын
Адресэз ул. Карла Либкнехта, 53, Ижевск

Надежда Курченколы сӥзем калык музей (ӟуч: Народный музей Надежды Курченко) — Ижысь «Егит лётчикъёслэн школазы» военно-патриотической центрысь музей, карысь дышетскисьёслы Атыкай музъемез гажан мылкыд пыӵатон центр. 1972-тӥ арын усьтэмын.

Историез

1972-тӥ арын Ижысь Егит лётчикъёслэн школазы бордын Надежда Курченколы — 1970-тӥ арын коньывуонэ террористъёс самолётэз киултыны турттыкузы бырем совето бортпроводницалы — сӥзем калык музей усьтӥськиз[1][2].

Музеез 15-тӥ коньывуонэ Курченко бырем дырысен кык ар тырмонлы усьтӥзы. Кивалтӥсе Тамара Тороховаез юнматӥзы. Музей бордын кенеш кылдытӥзы, со улосчилэсь ӵыжы-выжыоссэ утчаз-шедьтӥз но соосын гожтэтъёс пыр мыло-кыдо кусып тупатӥз, озьы ик быдэс кунысь Н. Курченко нимо отрядъёсын кусып возиз. Музейлэн валтӥсь ужез экспонатъёсты люкан но утён вал, соос 800-лэсь трос лыдъяськизы.

Музейын экскурсиос но урокъёс радъяськылӥзы, араз соослэн лыдзы 60-озь вуылӥз. Егит лётчикъёслэн школаязы занятиос Ижысь мукет дышетонниосысь но пиналъёс пыриськизы, нош егит лётчикъёс котькуд выль дышетскон арез музейын экскурсия бордысен кутскылӥзы[3].

1972-тӥ арысен 2015-тӥ арозь музей дугдылытэк ужаз — Егит лётчикъёслэсь школазэс тупатъяны пытсамзы дырозь. Экспонатъёс утемын но мукет азе поттэмын вал. Тупатъян улсын музейлэн но юртэз выльдӥськиз, со понна устозэ дизайнэз быръёнъя конкурс но радъяськиз.

2018-тӥ арын 15-тӥ коньывуонэ выльдэм музеез усьтон ортчиз, ужрадэ Россиысь Кун Думаысь  [ӟуч] депутат Алексей Загребин, Ижкар Думалэн тӧроез Олег Гарин калык огазеяськонъёслэн кивалтӥсьёссы, Егит лётчикъёслэн школаысьтызы ветеранъёс но дышетскисьёс пыриськизы[1].

Экспозициосыз

Надежда Курченколэн улонэзлы но подвигезлы сӥзем валтӥсь экспозициос сяна, музейын эшшо куинь ялан ужась адӟытонъёс радъямын, соос ожгар лётчикъёслы, 76-тӥ гвардейской воздушно-десантной дивизиысь  [ӟуч] (Псковысь) 6-тӥ ротаысь десантникъёслэн подвигзылы но Совето Союзысь Геройлы, подводниклы Валентин Стариковлы сӥземын[4].

Музее вань мылкыд карисьёс Егит лётчикъёслэн школазы ужан вакытэ дунтэк сюрыны быгато[4].

Данъетъёсыз

1941-тӥ—1945-тӥ аръёсысь Быдӟым Атыкай ожын Вормонлы 55 ар тырмонлы сӥзем музейёс куспын элькунысь адӟытон-конкурсын музей лауреат луиз но «патриотизм мылкыдэз но Атыкай музъемез утисьёслы гажан мылкыд пыӵатэмез понна» данъямын вал[3].

Валэктонъёс

Чӧлсконъёс