Тубылов, Валентин Кузьмич
| Валентин Кузьмич Тубылов | |
|---|---|
| | |
|
| |
| 14-тӥ оштолэзе 1990-тӥ арысен — 19-тӥ оштолэзе 1995-тӥ арозь | |
| Азьпалчиез | ужоскет воштэмын |
| Бӧрысьчиез |
ужоскет быдтэмын, Александр Волков Удмурт Элькунысь Кун Кенешлэн Тӧроез |
|
|
|
| Вордӥськемын |
13-тӥ шуркынмонэ 1935 (90 арес) Малая Кибья черкогуртын Удмуртская АССР-ын Можга ёросын (1934—1936-тӥ аръёсы Киров улосэ пыре вал) |
| Дышетскемез | Ижысь Гурт возёсъя институт (1969) |
| Данъетъёсыз | |
Валенти́н Кузьми́ч Тубы́лов (ворд. 13-тӥ шуркынмонэ 1935, Можга ёрос, Киров улосвыл[d]) — Удмурт Элькунысь Вылӥ Кенешлэн нырысетӥ Тӧроез (1990—1995); УАССР-ысь Вылӥ Кенешлэн 10, 11, 12-тӥ ӧтчамъёсысь депутат, Удмурт Элькунысь Кун Кенешлэн 1-тӥ (1995—1999) но 2-тӥ (1999—2003) ӧтчамъёсысь депутат, Удмуртиысь Кун Кенешлэн президиумезлэн ёзчиез. «Удмурт Кенеш» Огъяудмурт ассоциацилэн тӧроез (1998—2008).
Улон сюресэз
Вордӥськиз 1935-тӥ арын 13-тӥ шуркынмонэ Удмурт АССР-ысь Можга ёросысь Малая Кибья черкогуртын. Удмурт семьяын. Кузьма Михайловичлэн но Ксения Ивановналэн 8 нылпизы вордӥськиз, куинез пичи дырысен кулӥзы. Валентин, гуртысьтызы школаысь 8 классэз йылпумъяса, Можгалась ремесленной училищее дышетскыны пыриз. Сое йылпумъямез бере Сарапул ёросысь Октябрьский каргуртэ ужаны ыстэмын вал[1].
1954—1957-тӥ аръёсы армиын служить кариз, ГДР-ын[1].
В родительский дом вернулся 4 января. А уже на следующий день к нам пришёл председатель колхоза, просил стать бригадиром. Позже собирался совет деревни, где меня единогласно утвердили бригадиром[1].
Со арын ик сӥзьыл Тубылов Сарапулысь гурт возёсъя техникуме дышетскыны пыриз, бӧрысь Ижысь Гурт возёсъя институтын дышетсконзэ азьланьтӥз[1].
Сарапулысь техникумез горд дипломен йылпумъямез бере Тубыловез Пичи Пурга ёросысь «Молния» колхозэ ужаны ыстӥзы. Тямыс ар куспын нырысь бригадир луыса ужаз, собере колхоз кивалтӥсьлэн воштӥсез луиз. 1970-тӥ арын Пичи Пурга ёросысь компартилы кыкетӥ секретаре быръемын, та ужудысын 7 ар ужамез бере, укмыс ар ӵоже райкомлэн нырысетӥ секретарез вал. Со ужудысысь ас мылкыдызъя кошкиз[1].
1964-тӥ арысен Совето Союзысь Коммунист партилэн ёзчиез луиз. 1981-тӥ арын КПСС-лэн XXVI съездаз делегатэз вал.
1986—1988-тӥ аръёсы «Малопургинский» совхозын агроном луыса тыршиз, собере 1990-тӥ арозь Асанысь аграрно-технической техникумен кивалтӥз[1][2]. Соку ик УАССР-ысь Вылӥ Кенеше депутатэ быръемын[1].
Удмурт АССР-ысь Вылӥ Кенешен кивалтон вакытэ (1991-тӥ арын 11-тӥ коньывуонысен — Удмурт Элькунысь) УАССР-ысь Вылӥ Кенешен ӵош Удмуртилэн суверенитетэз сярысь декларациез (1990-тӥ арын 20-тӥ куарусёнэ), Удмурт Элькунлэсь Кункатсэ (7 1994-тӥ арын 7-тӥ толсуре) но мукет эрикрадо ужкагазъёсты юнматӥз. Соос пӧлын 1993-тӥ арын 11-тӥ шуркынмонэ кутэм Удмурт Элькунлэн Президентэз сярысь кат. Озьы ик Тубылов дыръя Гербер элькун шулдыръяськон ялэмын вал (1992 год), Удмурт Элькунысь Конституционной суд юнматэмын (1991 год), 1991-тӥ арын 11-тӥ коньывуонысен Удмуртия элькун шуыса нимаське, юнматэмын солэн кун пусъёсыз: (герб — 1994-тӥ арын, флаг — 1993-тӥ арын, гимн — 1993-тӥ арын). Со кивалтон вакытэ ик 1992-тӥӟ арын «Советской Удмуртия» газет «Удмурт дунне» шуыса нимаськыны кутскиз.
1997-тӥ арысен 2009-тӥ арозь ""Удмурт Кенеш « Огъяудмурт ассоциация» Улосвылкуспо мер огазеяськонлэн тӧроез вал. «Удмурт Кенеш» ассоциацилэн 1999-тӥ арысен «Герд» газетэз печатласькыны кутскиз (11 ар ӵоже нимаз изданиен потаз, берло «Удмурт дунне» газетлэн толэзяз огпол потӥсь ватсэтэз луиз)[3]. 2000-тӥ арын Удмурт Элькунлэн Кункатысьтыз, ужоскетъёсты быдэстонын «суверенно» кылэз куштонлы пумит луэмзэ вераз. 2005-тӥ арын Тубыловлэн кичӧлтэмезъя Ижкарын Кузебай Гердлы синпелет пуктэмын[4][1].
Семьяез
Кузпалыз — Федосья Михайловна Тубылова — «Зарни шеп» ― элькунысь нырысетӥ фольклор ансамбльлэн кылдытӥсез но нырысетӥ кивалтӥсез. Тубыловъёс куинь ныл будэтӥзы[5].
Данъетъёсыз
- «За заслуги перед Отечеством» II степенё орденлэн медалез — Асьме лулчеберетэз но устолыкез азинтэмез но трос аръёс ӵоже ӟеч тыршемез понна[6]
- Удмурт Элькунлэн дано муртэз (Удмурт Элькунлэн Президентэзлэн 15.10.2010-тӥ арын кутэм 180 номеро Косэтэз)[7][4]
- Эшъяськон орден
- Пичи Пурга ёрослэн дано муртэз («Пичи Пурга ёрос» муниципал кылдытэтлэн Депутаткенешезлэн 30.10.2003-тӥ арын кутэм 10-14-51 номеро решениез)[8].
Валэктонъёс
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Тубылов Валентин Кузьмич [удм.] Воршуд.
- ↑ Тубылов Валентин Кузьмич Государственный Совет УР.
- ↑ Шкляев, А. Г. Газета "Герд" как новый тип удмуртской этнической прессы // Этническая журналистика: история и современность. — Москва: Факультет журналистики МГУ, 2020. — Т. 13. — С. 57—63.
- ↑ 1 2 Общественная палата Удмуртской Республики | Тубылов Валентин Кузьмич Эскеремын 2014-05-16 арын
- ↑ Алёна Ионина Зарни но ӧвӧл мон, азвесь но ӧвӧл [удм.] Воршуд.
- ↑ Тубылов Валентин Кузьмич на сайте Государственного Совета Удмуртской Республики Эскеремын 2012-11-11 арын
- ↑ Почётные граждане Удмуртской Республики
- ↑ Почетные граждане Малопургинского района Администрация муниципального образования «Малопургинский район».
Чӧлсконъёс
- 13-тӥ шуркынмонэ вордӥськемъёс
- 1935-тӥ арын вордӥськемъёс
- «За заслуги перед Отечеством» II степенё орденлэн медаленыз пусъемъёс
- Тодмо муртъёс алфавитъя
- Агрономъёс алфавитъя
- Россиысь агрономъёс
- СССР-ысь агрономъёс
- Можга ёросын вордӥськемъёс
- Ижысь Гурт возёсъя академиын дышетскемъёс
- Удмурт Элькунлэн Тӧроосыз
- Удмурт АССР-ысь Вылӥ Кенешлэн депутатъёсыз
- Удмурт Элькунысь Кун Кенешлэн депутатъёсыз
- КПСС-лэн XXVI съездысьтыз делегатъёс
- Удмурт Кенешлэн ёзчиосыз
- Удмуртиысь дано адямиос