Берш, Пётр Петрович

Википедиысь материал
Пётр Петрович Берш
Bersh Petr Petrovich.jpg
Огъя тодэтъёс
Кунмуртлыкез СССРFlag of the Soviet Union.svg СССР
РоссияFlag of Russia.svg Россия
Вордӥськем дырыз 16-тӥ толсуре 1933(1933-12-16)
Вордӥськем интыез Тула улосысь Иваньковской ёросысь Богословское черкогуртын[1], СССР
Кулэм дырыз 9-тӥ куарусёнэ 2002(2002-09-09) (68 арес)
Кулэм интыез Ижкар, Удмурт Элькун, Россия
Ужъёсыз но вормонъёсыз
Дышетскемез Кузонысь инженерно-строительной институт
Ужан интыез Ижкар
Валтӥсь лэсьтосъёс Ижкарлэн эспланадаез[d]
Градостроительной проектъёс Ижкарлэн генпланэз
Данъетъёсыз
Премиосыз Удмурт Элькунлэн кун премиез (1985)

Пётр Петро́вич Берш — (16-тӥ толсуре 1933, Богословское[d], Муско улос9-тӥ куарусёнэ 2002, Иж) совето но росси инженер-строитель. Ижкарлэн валтӥсь архитекторез (19681999), Ижкарлэн генеральной планэзлэн огез авторез (1987). Росси Федерациысь дано архитектор (1995). СССР-ысь архитекторъёслэн огазеяськонысьтызы ёзчиез (1980). Удмурт АССР-ысь Кун премилэн лауреатэз (1985). Ижкарлэн Дано кунмуртэз (2000). Ижысь кар Кенешлэн депутатэз (19651979).

Улон сюресэз

Пётр Берш 1933-тӥ арын 16-тӥ толсуре Тула улосысь Иваньковской (али — Ясногорской) ёросысь Богословское черкогуртын узыр крестьянъёслэн семьяязы вордӥськиз. Быдӟым тылож вакытэ семьязы репрессия улэ шедиз: Пётрлэн кыкез агайёсыз шахтаосы ужаны келямын, атаез ИжБалезино чугун сюресэз лэсьтыны ыстэмын, анаез Сызране пу дасяны нуэмын вал[2].

1948-тӥ арын Пётр Берш Ижкаре улыны выжиз. Татын 17 аресъем пияш Кузонысь чугун сюрес вылын мотовозлэн шофёрез луыса ужаны кутскиз. Ижысь коммунально-строительной техникумез йылпумъяса, «Удмуртстрой» огазеяськонлэн лэсьтӥськонъя пӧртэм ёзъёсаз мастер, прораб, валтӥсь инженер луыса тыршиз[2].

1964-тӥ арын Пётр Петровичез Ижкарлэн Валтӥсь архитекторлэн управлениысьтыз Госархстройконтрольлы кивалтӥсе юнматӥзы. 1968-тӥ арын, Кузонысь инженерно-строительной институтэз[ru] йылпумъямез бере, Ижкарлэн валтӥсь архитекторез луиз. Со 30 ар ӵоже Ижысь горсоветлэн бурд улаз ужась карез лэсьтонъя кенешез валтӥз[3][4].

Пётр Берш Ижкарлэсь генеральной планзэ малпасьёс но кылдытӥсьёс пӧлысь огез луэ. Со чаклам улсын карысь ваньмызлы сямен улоно ёросъёслы проектъёс лэсьтэмын но быдэстэмын — Буммаш, Восточный, Аэропорт, Центр, Строитель, Северо-Западный, Южный. Со кивалтэм улсын уноез туала соцобъектъёс но лулчеберетъя юртъёс ӝутэмын: Бытовой услугаосъя юрт, Мунё театр, Ижкар администрацилэн юртэз, кинотеатръёс, школаос, нылпи садъёс но мукетъёсыз. Пётр Петрович Берш кивалтэм улсын Ижысь архитектурая ансамбль выллем лэсьтэм эспланадазэ[ru] малпам но кылдытэм быдэс группаез 1985-тӥ арын Удмурт АССР-лэн кун премиеныз пусйизы[5].

Буре ваён

Ижысь Коммунаров ульчаысь 212 номеро юртлэн фасадаз 2005-тӥ арын Пётр Петрович Бершлы сӥзем мемориал пул юнматӥзы, угось ӵапак та юртын со улӥз[4][6].

2009-тӥ арын Устинов ёросысь выль кылдэм микрорайонысь огаз ульчалы Пётр Петровичлэсь нимзэ сётэмын — Берш Архитекторлэн урамез[7].

Валэктонъёс

Литература

Чӧлсконъёс

  • Сергей Веретенников. 30 лет в главной роли // Известия Удмуртской Республики. — 2012. — № 121 (3958) (24 октября). — С. 4.