Заповедникъёслэн калыккуспо нуналзы
| Заповедникъёслэн калыккуспо нуналзы | |
|---|---|
| Абиску йӧскалык парк. Заполярьеысь нырысетӥез швед парк. | |
| Юнматэмын | 2000-тӥ арын Инкуазез утёнъя калыккуспо огазеяськонлэн кичӧлтэмезъя |
| Пусъё | арлы быдэ |
| Дырыз | 24-тӥ куартолэзе |
| Герӟаськемын | 1909-тӥ арын Швециын йӧскалык паркъёс кылдытонэн |
Заповедникъёслэн калыккуспо нуналзы (ӟуч: Междунаро́дный день запове́дников) — быдэс дуннеын арлы быдэ 24-тӥ куартолэзе пусйиськись нунал. Заповедникъёсты утись-чакласьёслэн ӧнер нуналзы Инкуазез утёнъя калыккуспо огазеяськонлэн кичӧлтэмезъя юнматэмын.
Историез
1909-тӥ арын 24-тӥ куартолэзе Швециын нырысетӥез йӧскалык парк кылдытэмын вал. Та кун Европаысь кунъёс пӧлысь нырысетӥез, кудӥз йӧскалык паркъёслэсь но заповедникъёслэсь системазэс кылдытӥз.
Инкуазез утёнъя калыккуспо огазеяськонлэн (МСОП) кичӧлтэмезъя, Заповедникъёслэн калыккуспо нуналзы пусйиське арлы быдэ 2000-тӥ арысен кутскыса. Валтӥсь ужпум – инкуазез но тылобурдоосты утён[1][2].
Россиын Заповедникъёслэн но йӧскалык паркъёслэн нуналзы 11-тӥ толшоре пусйиське. Ӵапак со нуналэ кылдытэмын Баргузинской заповедник — асьме кунысь нырысетӥез заповедник.
Праздникез пусъён сямъёс
Та нуналэ паркъёсын но заповедникъёсын тематической адӟытонъёс, экскурсиос ортчытъяло, инкуазез утёнлы сӥзем лекциос лыдӟо, фестивальёс но ужрадъёс радъясько.
Заповедникъёс
Заповедникъёс — со интывыллэн яке ву выллэн люкетэз, кудаз удосъёсты но пӧйшуръёсты, озьы ик ошмесъёсты, вашкала мугыркъёсты но изъёсты утён вылысь, адямилэн котькыӵе ужъёсыз алэмын[3].
Дуннеысь нырысетӥез заповедник кылдытэмын вал Шри-Ланкаын асьме вапумлэсь азьпал 3-тӥ дауре. Соку Деванампиятисса нимо эксэй шормуӵлэсь куд-ог интыоссэ аслыз но пиналъёсызлы кельтон вылысь, нимысьтыз кат кылдытыса, ляльчиоссэ отчы пыранлэсь алӥз[4].
Инкуазез утёнъя калыккуспо огазеяськонлэн ивортэмезъя, 2024-тӥ арын дуннеын 6 сюрс 555 йӧскалык паркъёс но 630-лэсь трос естественной биосферной заповедникъёс лыдъясько вал, соос 119 кунъёсын интыяськемын[5].
Дуннеысь тужгес бадӟымез заповедник интыяськемын Африкаын. Со куинь йӧскалык паркъёсты огазеяса кылдэмын — Лымшор Африкаысь Крюгер йӧскалык паркез, Мозамбикысь Лимпопо йӧскалык паркез но Зимбабвеысь Гонареджу йӧскалык паркез. Огъя быдӟалаез: 35 сюрс кв. километр[6]. Россиын интыяськемын тужгес пичиез заповедник — Галичья гора. Солэн быдӟалаез 2,3 км² гинэ[7].
Галерея
Валэктонъёс
- ↑ 24 мая отмечается Международный день заповедников Город Иркутск.РУ.
- ↑ Заповедный мир "Ненецкий", Русское географическое общество (24 куартолэзе 2023). Эскеремын: 25 оштолэзе 2025 арын.
- ↑ Что такое заповедник, и чем он отличается от заказника: примеры, Моя планета. Эскеремын: 25 оштолэзе 2025 арын.
- ↑ Национальные парки Шри-Ланки
- ↑ Тамара Казарина. Заповедные места, ТАСС. Эскеремын: 25 оштолэзе 2025 арын.
- ↑ В Африке создан крупнейший национальный парк, РИА Новости (11 толсуре 2002). Эскеремын: 25 оштолэзе 2025 арын.
- ↑ Международный день заповедников, Парламентская газета (24 куартолэзе 2019). Эскеремын: 25 оштолэзе 2025 арын.