Гродно улос
Гро́дно улос (бел. Гродзенская вобласць) — Белоруссиысь улос, бускельёсыз луо Польша но Литва.
Гродно кар — Гродно улослэн кивалтонъя центрез но тужгес бадӟымез кар. Со Неман шур дурын сылэ. Гроднолэн вашкала люкетаз, Неманлэн бурпалаз, интыясько 2 замокъёс, лулчеберет удысысь уно юртъёс.
Мирской замок, XVI даурысь история синпелет но Беловежской пущалэн (ЮНЕСКО-ен утиськись заповедникъёс пӧлы пыртэмын) оглюкетэз интыясько Белоруссиысь Гродно улосын.
Гродно улос син шоры йӧтэ улӥсьёслэн пӧртэмлыкенызы. Татын 20%-лэсь тросэз полякъёс.
Историез
Гродненщинаын адямиос палеолит дырысен улыны кутскизы. Тужгес вашкалаосыз улӥсьёс интыяськиллям Свитязь ты доры, Новогрудок ёросысь Черешля, Дятлово ёросысь Несиловичи, Лида ёросысь Збляны гуртъёс вӧзы, Котра шурлэн кутсконэз доры.
Гродно улосэ пыро 17 ёросъёс:
| No | Ёрос |
Белорус нимыз | Быдӟалаез, км² |
Улӥсьёслэн лыдзы (2009) |
Административной центрез |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Берестовица | Бераставіцкі раён | 743,58 | 18 017 | Берестовица |
| 2. | Волковыск | Ваўкавыскі | 1192,85 | 75 329 | Волковыск |
| 3. | Воронов | Воранаўскі | 1418,39 | 30 477 | Вороново |
| 4. | Гродно | Гродзенскі | 2593,92 | 54 525 | Гродно |
| 5. | Дятлово | Дзятлаўскі | 1544,09 | 29 703 | Дятлово |
| 6. | Зельва | Зэльвенскі | 869,69 | 19 119 | Зельва |
| 7. | Ивье | Іўеўскі | 1845,50 | 28 891 | Ивье |
| 8. | Кореличи | Карэліцкі | 1093,66 | 24 130 | Кореличи |
| 9. | Лида | Лідскі | 1566,74 | 135 096 | Лида |
| 10. | Мосты | Мастоўскі | 1342,04 | 33 883 | Мосты |
| 11. | Новогрудок | Навагрудскі | 1668,01 | 49 107 | Новогрудок |
| 12. | Ошмяны | Ашмянскі | 1215,92 | 32 411 | Ошмяны |
| 13. | Островец | Астравецкі | 1568,77 | 24 266 | Островец |
| 14. | Свислочь | Свіслацкі | 1449,53 | 19 539 | Свислочь |
| 15. | Слоним | Слонімскі | 1470,63 | 67 288 | Слоним |
| 16. | Сморгонь | Смаргонскі | 1490,01 | 55 296 | Сморгонь |
| 17. | Щучин | Шчучынскі | 1911,54 | 47 764 | Щучин |
Улӥсьёсыз
2009-тӥ арын ортчытэм лыдъян-чотанъя, Гродно улосын 1 072 000 мурт улэ, соос пӧлысь: 740 сюрсэз (69,03 %) — каръёсын, 332 сюрсэз (30,97 %) — гуртъёсын но черкогуртъёсын.
Вазьгес ортчытэм лыдъянъя, воргоронъёс улосын 552,8 сюрс (47,1 %) вылэм, нылкышноос — 621,1 сюрс (52,9 %). 19 аресозь улӥсьёс 312 сюрс кузя, 20-59 аресъем — 622,5 сюрс, 60 арес но тросгес — 239,4 сюрс.
Улӥсь калыкъёсъя учконо ке, белорусъёс — 66,7 %, полякъёс — 21,5 %, ӟучъёс — 8,2 %, украинъёс — 1,4 %, литваос — 0,2 %, бигеръёс — 0,2 %, мукет калыкъёс — 1,9 %.
Учкымон интыос
Гродно улосысь Мир посёлокын интыяськемын Мирской замок - ЮНЕСКО-ен утиськись юрт.
Улосын ог 20 музейёс ужало.